Một buổi sáng mùa thu, trời trong xanh mát mẻ, tại nhà ông Thành, ông Thành và ông Khương ngồi uống trà nói chuyện cùng nhau.

Ông Thành: Tối nào tôi cũng xem thời sự, để biết thêm nhiều tin tức trong nước.

Ông Khương: Tôi cũng vậy ông.

Ông Thành: Dạo này nhiều vụ việc buôn bán hàng giả, hàng nhái, hàng lậu quá ông nhỉ!

Ông Khương: Đúng đó ông, nhà nước mình phải mạnh tay với những tội phạm này, chứ đến khi người tiêu dùng là những người bị hại, dùng xong rước thêm bệnh vào người.

Ông Thành: Bởi ông thấy đó, bệnh tật ngày càng nhiều, hở chút là nghe bệnh ung thư, tôi cũng thấy sợ luôn.

Ông Khương: Vừa rồi, có ông anh bà con xa, đến bệnh viện khám, phát hiện ra bệnh ung thư xương giai đoạn 3. Nghe tin, cả nhà đang đau buồn, lo lắng.

Ông Thành: Vì vậy, tôi thấy những vụ hành vi này, nhà nước mình phải xử thật nặng để mang tính răn đe, chứ làm giàu phi pháp, làm giàu một cách nhanh chóng, để rồi coi thường tính mạng con người.

Ông Khương: Đúng đó ông.

Hôm nay là cuối tuần, ông Khương mời ông Thành và một người bạn thân tên là Vũ đi ăn, tại nhà hàng ba người bạn vừa ăn vừa trò vui vẻ.

Ông Khương: Chiều nay, tôi mời hai ông đi ăn cho vui. Ở nhà mãi cũng buồn, lâu lâu đi ăn nhà hàng thay đổi không khí ông nhỉ.

Ông Vũ: Toàn những ông bạn già ngồi uống cũng nhau lon, ăn mấy món, tán gẫu cho vui. Tuổi già cũng có niềm vui của nó hai ông.

Ông Thành: Ba chúng ta chơi với nhau đã lâu, đến nay đầu đã hai thứ tóc, con cháu đuề huề nhưng tình cảm chúng ta không hề thay đổi, nâng ly chúc mừng cho tình bạn đẹp của chúng ta nào.

Ông Vũ: Cảm ơn hai ông lúc nào vẫn nhớ đến tôi, ông bạn già này.

Ông Khương: Sao mà quên ông được, một người đã tư vấn, giúp đỡ chúng tôi khi có những vấn đề về mặt pháp luật, nhờ có ông mà chúng tôi đã hiểu biết hơn các quy định của pháp luật.

Ông Vũ: Tôi có giúp được gì nhiều đâu, cũng một phần là công việc của tôi, tuyên truyền, phổ biến các quy định đến với người dân, từ đó góp phần nâng cao kiến thức pháp luật nhân dân.

Ông Thành: Sáng nay, tại xóm tôi có trường hợp giữ người trong trường hợp khẩn cấp.

Ông Khương: Những trường hợp khẩn cấp nào thì được giữ người vậy ông Vũ nhỉ!

Ông Vũ: Khoản 1 Điều 110 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định: Khi thuộc một trong các trường hợp khẩn cấp sau đây thì được giữ người:

- Có đủ căn cứ để xác định người đó đang chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;

- Người cùng thực hiện tội phạm hoặc bị hại hoặc người có mặt tại nơi xảy ra tội phạm chính mắt nhìn thấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện tội phạm mà xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn;

- Có dấu vết của tội phạm ở người hoặc tại chỗ ở hoặc nơi làm việc hoặc trên phương tiện của người bị nghi thực hiện tội phạm và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn hoặc tiêu hủy chứng cứ.

Ông Khương: Khi giữ người phải lấy lời khai ngay phải không ông?

Ông Vũ: Đúng rồi ông. Khoản 4 Điều 110 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, điềm b khoản 11 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2025, quy định: “Trong thời hạn 12 giờ kể từ khi giữ người trong trường hợp khẩn cấp hoặc nhận người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp thì Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải lấy lời khai ngay và phải ra quyết định tạm giữ, ra lệnh bắt người bị giữ hoặc trả tự do ngay cho người đó. Lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp phải gửi ngay cho Viện kiểm sát có thẩm quyền kèm theo tài liệu liên quan đến việc giữ người để xét phê chuẩn.”.

Ông Thành: Tôi được biết có quy định mới “Thủ tục thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng, qua nền tảng số, phần mềm ứng dụng dùng chung triển khai tại Trung tâm dữ liệu quốc gia, cổng thông tin hoặc trang thông tin điện tử của cơ quan tiến hành tố tụng”. Ông có thể nói rõ cho tôi biết về quy định này không?

Ông Vũ: khoản 17 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2025, quy định:

“1. Việc thông báo văn bản tố tụng trên phương tiện thông tin đại chúng, qua nền tảng số, phần mềm ứng dụng dùng chung triển khai tại Trung tâm dữ liệu quốc gia, cổng thông tin hoặc trang thông tin điện tử của cơ quan tiến hành tố tụng được thực hiện khi việc niêm yết công khai không có kết quả hoặc các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

2. Thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng được đăng trên báo hàng ngày của trung ương trong 03 số liên tiếp và phát sóng trên Đài Phát thanh hoặc Đài Truyền hình của trung ương ba lần trong 03 ngày liên tiếp.

Thời điểm để tính thời hạn tố tụng là ngày kết thúc việc thông báo.”.

Như vậy, chúng ta thấy rằng việc thông báo văn bản tố tụng trên phương tiện thông tin đại chúng, qua nền tảng số, phần mềm ứng dụng dùng chung triển khai tại Trung tâm dữ liệu quốc gia, cổng thông tin hoặc trang thông tin điện tử của cơ quan tiến hành tố tụng. Thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng được đăng trên báo hàng ngày của trung ương trong 03 số liên tiếp và phát sóng trên Đài Phát thanh hoặc Đài Truyền hình của trung ương ba lần trong 03 ngày liên tiếp.

Ông Khương: Tôi muốn hỏi ông về quy định thẩm quyền gia hạn điều tra của Viện Kiểm sát, theo quy định hiện nay là Viện Kiểm sát cấp tỉnh và Viện Kiểm sát khu vực.

Ông Vũ: Khoản 5 Điều 172 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, khoản 22  Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2025, quy định: 

“a) Đối với tội phạm ít nghiêm trọng thì Viện kiểm sát nhân dân khu vực, Viện kiểm sát quân sự khu vực gia hạn điều tra. Trường hợp vụ án do Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra thì Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu gia hạn điều tra;

b) Đối với tội phạm nghiêm trọng thì Viện kiểm sát nhân dân khu vực, Viện kiểm sát quân sự khu vực gia hạn điều tra lần thứ nhất và lần thứ hai. Trường hợp vụ án do Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra thì Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu gia hạn điều tra lần thứ nhất và lần thứ hai;”.

Ông Khương: Còn gì nữa không ông.

Ông Vũ: Còn quy định đối với tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng đó ông.

“c) Đối với tội phạm rất nghiêm trọng thì Viện kiểm sát nhân dân khu vực, Viện kiểm sát quân sự khu vực gia hạn điều tra lần thứ nhất; Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu gia hạn điều tra lần thứ hai. Trường hợp vụ án do Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra thì Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu gia hạn điều tra lần thứ nhất và lần thứ hai;”.

d) Đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng thì Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu gia hạn điều tra lần thứ nhất và lần thứ hai; Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Viện kiểm sát quân sự trung ương gia hạn điều tra lần thứ ba.”.

Ông Thành: Nhiều nội dung hay ông nhỉ!

 Ông Khương: Chúng tôi nhờ ông giải thích nên đã hiểu được một số quy định của pháp luật.

Ông Vũ: Đúng đó các ông à, chúng ta cần phải sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật. Những người trong thời đại mới phải, phải biết pháp luật để thực hiện và tuân thủ.

Ông Thành: Sáng nay đi trên đường tôi mới đọc được câu này trên panô “Thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, tôn trọng, bảo đảm quyền con người, quyền công dân”. Tôi thấy nó rất đúng.

Ông Vũ: Đúng rồi ông, những ngày hôm nay là thành phố chúng ta đang triển khai các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam – 09/11.

Ông Khương: Hèn gì chúng tôi nhìn thấy rất nhiều băng rôn, panô được treo những khẩu hiệu về pháp luật.

Ông Thành: Những người dân như chúng ta luôn biết rằng “Hiểu biết và chấp hành pháp luật là bảo vệ chính mình và cộng đồng, vì một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”, phải không các ông nhỉ!

Ông Khương: Chúng ta nâng ly chúc mừng cho buổi gặp mặt, chúc mừng đất nước của chúng ta ngày càng phát triển và vững mạnh nhé./.