Hội đồng phát huy vai trò của mình trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

 Thực hiện Quyết định số 27/2013/QĐ-TTg ngày 19 tháng 5 năm 2013 và Quyết định số 42/2017/QĐ-TTg ngày 20 tháng 9 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ quy định về thành phần và nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành các Quyết định để củng cố, kiện toàn Hội đồng (Quyết định số 1521/QĐ-UBND ngày 12/8/2013, Quyết định số 2180/QĐ-UBND ngày 25 tháng 10 năm 2014; Quyết định số 2694/QĐ-UBND ngày 14 tháng 11 năm 2017, Quyết định số 1980/QĐ-UBND ngày 10 tháng 9 năm 2018 tiếp tục củng cố, kiện toàn Hội đồng; Quyết định số 1100/QĐ-UBND ngày 05 tháng 5 năm 2020, Quyết định số 2676/QĐ-UBND ngày 22 tháng 10 năm 2020). Đến nay, Hội đồng có 41 thành viên là đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh, Hội Luật gia, Đoàn Luật sư theo quy định tại Quyết định số 27/2013/QĐ-TTg và Quyết định số 42/2017/QĐ-TTg.

Hội đồng đã phát huy tốt vai trò tư vấn Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp về Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn, hàng năm. Hướng dẫn theo thẩm quyền những nội dung, hình thức cần tuyên truyền, phổ biến trong năm. Tổ chức hội thảo, hội nghị bàn về giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở địa phương. Tư vấn giải pháp tăng cường xã hội hóa hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật. Hướng dẫn về nội dung, hình thức tổ chức Ngày pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hằng năm. Đánh giá tổng kết công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trước khi trình Ủy ban nhân dân cùng cấp. Thực hiện các nhiệm vụ khác được Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp giao, như: Tổng kết, triển khai thi hành Hiến pháp, các bộ luật, luật,...

Chủ tịch Hội đồng chỉ đạo chung hoạt động của Hội đồng và phân công các thành viên Hội đồng trong thực hiện nhiệm vụ phổ biến, giáo dục pháp luật. Ban hành Quy chế hoạt động của Hội đồng; phê duyệt chương trình, kế hoạch hoạt động hằng năm của Hội đồng, kết luận và văn bản khác của Hội đồng. Tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật. Triệu tập, chủ trì các phiên họp của Hội đồng.

Phó Chủ tịch Hội đồng là lãnh đạo Cơ quan thường trực Hội đồng, chịu trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ được Chủ tịch Hội đồng phân công; thực hiện các nhiệm vụ được phân công. Đôn đốc các Ủy viên Hội đồng tổ chức triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo chương trình, kế hoạch hoạt động của Hội đồng.

Các thành viên Hội đồng đã tích cực tham gia ý kiến, tư vấn đối với Kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật và các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn trước khi trình Ủy ban nhân dân tỉnh. Chủ động trong việc chỉ đạo triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại cơ quan nơi công tác; tham gia kiểm tra công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.

 Với sự tham gia tích cực của các thành viên Hội đồng đã giúp phát huy tốt vai trò của Hội đồng trong tư vấn Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật một cách toàn diện, sâu rộng đến mọi tầng lớp nhân dân, góp phần bảo đảm quyền được thông tin pháp luật của người dân cũng như nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ, người dân.

Khắc phục hạn chế, tiếp tục phát huy vai trò của Hội đồng Phối hợp PBGDPL

Nhìn chung, hoạt động của Hội đồng có những thuận lợi nhất định do Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh nên công tác lãnh đạo, chỉ đạo đảm bảo chất lượng, hiệu quả cao. Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng là Giám đốc Sở Tư pháp nên các nhiệm vụ triển khai kịp thời, linh hoạt. Thành viên Hội đồng là lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể nên công tác lãnh đạo, chỉ đạo triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại các cơ quan, đơn vị được quan tâm, thực hiện đồng bộ.

Bên cạnh đó, thành viên Hội đồng thuộc nhiều cơ quan, tổ chức khác nhau nên công tác thông tin, nắm bắt tình hình có lúc thiếu kịp thời. Sự biến động trong công tác cán bộ, thường xuyên thay đổi thành viên Hội đồng dẫn đến việc chỉ đạo, điều hành trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật bị ảnh hưởng.

Trong hoạt động, nhiều nhiệm vụ của Hội đồng chủ yếu do Cơ quan thường trực thực hiện; chưa phát huy hết vai trò của các thành viên Hội đồng trong tư vấn công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Nguyên nhân chủ yếu do chưa phân định rõ trách nhiệm của Hội đồng với Sở Tư pháp – Cơ quan tham mưu quản lý nhà nước về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và là Cơ quan thường trực Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh. Các thành viên Hội đồng thường xuyên biến động, ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ của thành viên Hội đồng. Một số cơ quan phân công một lãnh đạo làm thành viên Hội đồng, một lãnh đạo khác phụ trách công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, tạo nên sự chồng chéo trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo.

Để tiếp tục tăng cường chất lượng, hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức và hoạt động của Hội đồng, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền một số giải pháp chính như sau:

Một là, về cơ cấu, tổ chức, số lượng, thành phần Hội đồng: Theo Quy định tại Quyết định số 27/2013/QĐ-TTg và Quyết định số 42/2017/QĐ-TTg, số lượng thành viên Hội đồng khoảng hơn 40 người, gồm đại diện lãnh đạo các cơ quan, tổ chức, đoàn thể. Với số lượng và thành phần như trên, Hội đồng có những thuận lợi trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật một cách toàn diện đối với các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, địa phương. Bên cạnh đó, với số lượng và thành phần như trên, việc quan tâm đến một số chế độ, chính sách (liên quan đến đề xuất về kinh phí) đối với thành viên Hội đồng sẽ khó khăn hơn về tài chính.

Hơn nữa, một số thành viên Hội đồng chưa hoạt động thực chất, không phát huy hết vai trò, trách nhiệm của thành viên cũng như tại cơ quan công tác. Tính linh hoạt, năng động của Hội đồng bị hạn chế vì thành viên hoạt động kiêm nhiệm.

Vì vậy, kiến nghị nên tinh gọn lại số lượng và thành phần Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng là đại diện lãnh đạo các Sở, ban, ngành, Mặt trận và tổ chức thành viên để có điều kiện quan tâm đầy đủ về chế độ, chính sách đối với các thành viên Hội đồng, nâng cao năng lực tư vấn, triển khai thực hiện các nhiệm vụ có trọng tâm, trọng điểm.

Hai là, để đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong tình hình mới, bổ sung thêm nhiệm vụ của Hội đồng trong việc triển khai một số giải pháp cụ thể về phổ biến, giáo dục pháp luật; để Hội đồng hoạt động linh hoạt, phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của từng thành viên Hội đồng; quy định cụ thể về Cơ quan thường trực Hội đồng và Ban/Tổ thư ký Hội đồng.

Ba là, biện pháp bố trí và cơ chế sử dụng kinh phí phục vụ hoạt động của Hội đồng: Khoản 6 Điều 3 Quyết định số 27/2013/QĐ-TTg quy định việc quản lý kinh phí, cơ sở vật chất, phương tiện làm việc theo quy định của pháp luật là trách nhiệm của Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật.

Điều 6 Quyết định số 27/2013/QĐ-TTg quy định kinh phí hoạt động của Hội đồng và Ban Thư ký Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật do ngân sách nhà nước bảo đảm; được bố trí trong dự toán chi thường xuyên của Cơ quan thường trực của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật các cấp và sử dụng theo quy định tài chính hiện hành.

Ở cấp tỉnh và cấp huyện, Chủ tịch Hội đồng là Lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp huyện. Trong khi cơ quan thường trực Hội đồng, bộ phận thư ký thuộc Sở Tư pháp và Phòng Tư pháp. Việc “kinh phí một nơi, người một nơi” là không phù hợp với thực tiễn triển khai.

Vì vậy, kiến nghị điều chỉnh quy định việc quản lý kinh phí, cơ sở vật chất, phương tiện làm việc là của thành viên (Phó Chủ tịch Hội đồng) thuộc Cơ quan thường trực Hội đồng; đồng thời có báo cáo với Chủ tịch Hội đồng.

Khoản 1 Điều 4 Thông tư liên tịch số 14/2014/TTLT-BTC-BTP ngày 27 tháng 01 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước bảo đảm cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và chuẩn tiếp cận pháp luật của người dân tại cơ sở quy định nội dung chi hoạt động của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật các cấp bao gồm: chi tổ chức các cuộc hội thảo, tọa đàm nghiệp vụ, các phiên họp định kỳ, đột xuất, phiên họp tư vấn của Hội đồng, Ban chỉ đạo; chi văn phòng phẩm và biên soạn tài liệu phục vụ các hoạt động của Hội đồng, Ban chỉ đạo; chi các hoạt động chỉ đạo, kiểm tra; chi sơ kết, tổng kết, thi đua, khen thưởng. Đề nghị bổ sung thêm các nội dung chi khác phù hợp với quy định tại Điều 6 Quyết định số 27/2013/QĐ-TTg và chức năng, nhiệm vụ của Hội đồng, Ban thư ký. Quy định cụ thể về phụ cấp kiêm nhiệm cho thành viên Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật, Ban thư ký để tăng tính chuyên nghiệp trong hoạt động của các thành viên, Ban thư ký.