Minh hiện đang là kỹ sư xây dựng tại Công ty xây dựng 1. Anh Minh đã vào làm tại công ty từ năm 2016 và đã được Công ty xây dựng 1 ký kết hợp đồng lao động dài hạn với công ty trong vòng 5 năm. Công việc kỹ sư xây dựng rất vất vả và phải thường xuyên xa nhà nhưng bù lại được trả lương cao và các chế độ đãi ngộ tốt nên anh Minh luôn tự nhủ phải cố gắng làm việc thật tốt hoàn thành các công việc được giao. Do tính chất công việc anh phải xa gia đình, xa vợ con nên anh luôn có mong muốn được gần bên gia đình, vợ, con và anh dự định sẽ xin nghĩ hưu khi anh đóng đủ số năm bảo hiểm xã hội.

Tuy nhiên, hiện nay thị trường bất động sản không thuận lợi dẫn đến việc bán các nhà ở xã hội rất khó khăn nên công việc, lương tiền, chế độ của anh cũng bị ảnh hưởng. Công ty xây dựng 1 đã nợ lương của anh và toàn bộ anh em công nhân đã gần 6 tháng, ngoài ra công ty cũng không thực hiện đóng bảo hiểm xã hội nên dẫn đến anh Minh và các công nhân khác đã bị chậm đóng bảo hiểm xã hội. Anh Minh đã liên hệ với Lãnh đạo công ty và bộ phận kế toán nhiều lần nhưng vẫn chưa được giải quyết, anh Minh đang rất lo lắng Công ty sẽ không thực hiện trả lương và đóng các khoản bảo hiểm xã hội cho mình và sợ bảo hiểm xã hội của mình sẽ bị gián đoạn thời gian đóng.

Trong lần đi họp mặt lớp với các bạn thấy anh Minh ngồi thẫn thờ, tâm trạng rất lo lắng, Hà bạn anh hỏi:

- “Có việc gì vậy bạn Minh, sao trông bạn có vẻ lo lắng vậy”?

Sau đó Minh tâm sự với Hà về việc lương và các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp của mình không được công ty đóng gần 6 tháng nay mặc dù đã liên hệ công ty nhiều lần để hỏi nhưng vẫn không nhận được câu trả lời thoả đáng.

- Hà hỏi Minh?

- “Vậy cậu vào công ty làm bao nhiêm năm rồi và từ khi cậu vào làm công ty cậu có ký hợp đồng lao động với công ty không Minh”?

- Anh Minh trả lời: “Mình vào làm công ty đã được hơn 5 năm và công ty cũng đã có ký hợp đồng làm việc dài hạn đối với mình”.

- Hà trả lời lại với anh Minh: “Minh à, mình mới đọc Luật Bảo hiểm xã hội mới, mình thấy trong đó có quy định việc chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; khiếu nại tố cáo về Bảo hiểm xã hội, cậu lấy điện thoại ra vào nghiên cứu thử xem, nếu mình tới làm việc, nói chuyện với công ty mà công ty vẫn không chịu trả lương mà đóng các khoản bảo hiểm xã hội cho mình thì mình sẽ nói với công ty là mình sẽ kiện công ty về tội đóng chậm bảo hiểm xã hội”.

Từ lời nói của Hà, anh Minh ngớ người ra và nhanh tay lấy điện thoại ra tra cứu, một lát sau, Hà quay sang hỏi, răng rồi Minh, cậu tra cứu được chưa?

Minh đáp: Có rồi Hà nà, tại khoản 1 Điều 9 Luật Bảo hiểm xã hội có các hành vi bị nghiêm cấm trong đó có hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp.

        Hà nói tiếp: Mình nhớ đối với việc trốn đóng, chậm đóng bảo hiểm xã hội thì hình như cơ quan Bảo hiểm xã hội phải có trách nhiệm đôn đốc, nhắc nhở, cậu xem tiếp có đúng như vậy không Minh?

         Minh xem tiếp và nói: Đúng là có quy định Hà ạ, tại Điều 3 Nghị định số 274/2025/NĐ-CP ngày 16/10/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về chậm đóng, trốn đóng Bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp, khiếu nại, tố cáo về bảo hiểm xã hội, quy định việc đôn đốc thực hiện trách nhiệm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định tại khoản 4 Điều 35 của Luật Bảo hiểm xã hội được quy định như sau:

       “1. Chậm đóng theo khoản 1 Điều 38 Luật Bảo hiểm xã hội: Hằng tháng, Giám đốc cơ quan bảo hiểm xã hội quản lý trực tiếp đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp có trách nhiệm rà soát, xác định người sử dụng lao động chậm đóng theo khoản 1 Điều 38 Luật Bảo hiểm xã hội; trong thời hạn 10 ngày đầu tháng gửi văn bản yêu cầu người sử dụng lao động thực hiện trách nhiệm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp theo hướng dẫn tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này, trong đó có những nội dung chủ yếu:

      a) Căn cứ Điều 35, 38, 39, 40, 41 Luật Bảo hiểm xã hội và quy định của Nghị định quy định một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp; khiếu nại, tố cáo về bảo hiểm xã hội.

      b) Số tiền chậm đóng, trốn đóng: chi tiết từng khoản chậm đóng, trốn đóng.

      c) Số ngày chậm đóng, trốn đóng: chi tiết từng khoản chậm đóng, trốn đóng tính trên số ngày chậm đóng, trốn đóng.

     d) Số tiền phải nộp bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền, số ngày chậm đóng, trốn đóng.

     đ) Quy định của pháp luật về các biện pháp xử lý hành vi chậm đóng, trốn đóng.

     e) Thời hạn chuyển từ hành vi chậm đóng sang hành vi trốn đóng và các biện pháp xử lý hành vi trốn đóng.

     g) Yêu cầu người sử dụng lao động báo cáo nguyên nhân chậm đóng (trường hợp vì lý do bất khả kháng, xảy ra khách quan không thể lường trước được và khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép thì gửi kèm hồ sơ trước ngày 25 của tháng có văn bản đôn đốc).

       2. Khi phát hiện người sử dụng lao động chậm đóng, trốn đóng không bao gồm các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này thì trong thời hạn 05 ngày làm việc, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm đôn đốc bằng văn bản những nội dung quy định tại khoản 1 Điều này yêu cầu người sử dụng lao động thực hiện trách nhiệm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp và nêu căn cứ phát hiện, tiếp nhận thông tin hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp”.

        Hà: Từ từ đã Minh, nếu vậy theo quy định Luật Bảo hiểm xã hội thì hàng tháng, Cơ quan Bảo hiểm xã hội phải có trách nhiệm, rà soát để buộc các doanh nghiệp thực hiện đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động, nên cậu không phải lo lắng quá đâu, đây cũng là lỗi của Cơ quan Bảo hiểm. Lần này về, cậu liên hệ với công ty nếu công ty vẫn không thực hiện đóng Bảo hiểm xã hội thì mình nghĩ cậu nên liên hệ Cơ quan Bảo hiểm xã hội.

        Minh: Uh, mình biết rồi Hà.

        Sau một hồi đọc, Minh reo lên Hà ơi, trong này cũng có quy định về quyền khiếu nại, tố cáo về luật Bảo hiểm xã hội nữa Hà này, cậu nghe nhé tại khoản 1 Điều 8 Nghị định số 274/2025/NĐ-CP ngày 16/10/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về chậm đóng, trốn đóng Bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp, khiếu nại, tố cáo quy định thẩm quyền như sau:

       “Thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi về bảo hiểm xã hội của cơ quan bảo hiểm xã hội được quy định như sau, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này:

       - Thủ trưởng cơ quan bảo hiểm xã hội có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định, hành vi về bảo hiểm xã hội của mình, của người có thẩm quyền do mình quản lý trực tiếp;

       - Thủ trưởng cơ quan bảo hiểm xã hội cấp trên trực tiếp có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định, hành vi về bảo hiểm xã hội đã được Thủ trưởng cơ quan bảo hiểm xã hội cấp dưới giải quyết lần đầu nhưng còn khiếu nại hoặc khiếu nại lần đầu đã hết thời hạn nhưng chưa được giải quyết.

       - Trường hợp người khiếu nại không đồng ý với việc giải quyết khiếu nại của chủ thể được quy định tại điểm a, điểm b khoản 1 Điều này thì có quyền khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật”.

Sau một quá trình nói chuyện, trao đổi Hà nói: Minh cậu yên tâm đi nhé Luật Bảo hiểm xã hội đã có quy định rõ ràng, Công ty xây dựng 1 nhất định sẽ phải trả lương 06 tháng và đóng đủ số tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp đã chậm đóng của cậu, nếu công ty không chịu đóng cậu sẽ viết đơn gửi tới cơ quan Bảo hiểm xã hội để khiếu nại Minh hi, bọn mình vào lại họp lớp đi không cả lớp lại nhốn nháo đi tìm bọn mình bây giờ.

Minh: Cảm ơn cậu nhé Hà, nhờ có cậu mà mình mới biết đến các quy định Luật Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm thất nghiệp. Thôi, tụi mình vào với lớp đi. Đôi bạn vừa nói, vừa cưới cùng bước vào, trên khuôn mặt Minh đã bớt đi những lo âu, căng thẳng.