Chương trình phối hợp thực hiện lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý
14/04/2008 14:53

Bảo đảm quyền con người là một trong những mục tiêu cơ bản được Đảng, Nhà nước, xã hội quan tâm và coi trọng. Con người là trung tâm của sự phát triển, vì thế nước ta đã sớm tham gia nhiều văn kiện quốc tế về quyền con người, đặc biệt là Công ước (CEDAW) ngày 18/12/1982, về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ. Trong thời gian qua, có nhiều văn bản quy phạm pháp luật được ban hành góp phần từng bước phát triển và hoàn thiện hệ thống pháp luật bình đẳng giới của Việt Nam

 Trên cơ sở của Luật trợ giúp pháp lý được thông qua ngày 29/6/2006 quy định cấm phân biệt đối xử với người được trợ giúp pháp lý và Luật bình đẳng giới được thông qua ngày 21/11/2006 quy định về trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc bảo đảm bình đẳng giới. Thực hiện phương pháp lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý không chỉ chú trọng tới phụ nữ mà còn đề cập đến các biện pháp khắc phục nguyên nhân sâu xa của sự bất bình đẳng giữa phụ nữ và nam giới, tìm cách đáp ứng tối đa những nhu cầu, nguyện vọng khác nhau của họ thông qua các hình thức trợ giúp pháp lý để bảo đảm cả nam giới và phụ nữ được tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí, nhằm góp phần xóa bỏ bất bình đẳng giới trong xã hội.

Để Luật trợ giúp pháp lý và Luật bình đẳng giới thực sự đi vào cuộc sống, Sở Tư pháp, Hội Liên hiệp phụ nữ, Liên Đoàn lao động tỉnh Thừa Thiên Huế xây dựng chương trình phối hợp thực hiện lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý trên địa bàn tỉnh, nội dung như sau:

I. Mục đích, yêu cầu:
1. Tạo cơ chế phối hợp giữa Sở Tư pháp (trực tiếp là Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước), Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh, Liên đoàn lao động tỉnh về việc thực hiện lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý miễn phí nhằm xóa bỏ phân biệt đối xử về giới, tạo cơ hội  cho phụ nữ và nam giới có vị thế bình đẳng như nhau, cùng có điều kiện bình đẳng để phát huy hết khả năng tham gia, đóng góp, thụ hưởng và được bình đẳng trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội và gia đình, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
2. Đảm bảo việc lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý được thường xuyên, liên tục vì mục tiêu bình đẳng giới thông qua các hình thức trợ giúp pháp lý cho các đối tượng thứ yếu như phụ nữ, trẻ em là nạn nhân của bạo lực gia đình và tội phạm buôn bán phụ nữ và trẻ em. Thực hiện tuyên truyền, phổ biến, tư vấn, hướng dẫn, giải thích pháp luật nhằm giúp người được trợ giúp pháp lý bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, nâng cao hiểu biết pháp luật và ý thức tôn trọng chấp hành pháp luật, góp phần bảo đảm công bằng xã hội, phòng ngừa, hạn chế các vi phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh;
3. Thể hiện sự quan tâm của các cơ quan, ban, ngành, các tổ chức chính trị-xã hội trong việc tổ chức thực hiện chính sách về bình đẳng giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý, như:
- Xác định người đủ điều kiện trợ giúp pháp lý có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, có năng lực thực hiện tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn, giải thích pháp luật, nhiệt tình trong công tác để tham gia làm cộng tác viên trợ giúp pháp lý thực hiện chương trình lồng ghép giới, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ được giao;
 - Đẩy mạnh lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý, nghiên cứu hướng dẫn, tổ chức tập huấn nghiệp vụ, kỹ năng trợ giúp về lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý;
- Giúp người được trợ giúp pháp lý đặc biệt là phụ nữ, trẻ em là nạn nhân của bạo lực gia đình và tội phạm buôn bán phụ nữ và trẻ em trong việc tiếp cận với dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí nhà nước; bảo vệ các quyền của người được trợ giúp pháp lý trong các hoạt động trợ giúp pháp lý.
II. Nội  dung cụ thể của các bên phối hợp:
1. Sở Tư pháp:
- Chỉ đạo Trung tâm TGPL phối hợp với Hội Liên hiệp phụ nữ, Liên Đoàn lao động tỉnh hoạch định chính sách thực hiện lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý như:
+ Tuyển dụng, đào tạo nguồn nhân lực cho Trung tâm trợ giúp pháp lý;
+ Mở rộng đội ngũ Cộng tác viên  trợ giúp pháp lý thực hiện lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý;
+ Tổ chức các lớp tập huấn về lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý cho đội ngũ Trợ giúp viên pháp lý, Cộng tác viên của Trung tâm. Phối hợp tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý tại cơ sở, tạo điều kiện để nam giới và phụ nữ mà đặc biệt là phái yếu được tiếp xúc với văn bản pháp luật, được giải đáp các tình huống, vướng mắc pháp luật cụ thể, được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Giúp phụ nữ nâng cao trình độ pháp lý để tự bảo vệ mình, phòng, chống bạo lực gia đình và sức khỏe sinh sản, xây dựng gia đình văn minh, hạnh phúc, qua đó góp phần thúc đẩy bình đẳng giới, nhất là các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, những nơi vẫn còn tồn tại những định kiến lạc hậu về vai trò của người phụ nữ trong gia đình và xã hội;
+ Đẩy mạnh hoạt động trợ giúp pháp lý cho phụ nữ, tổ chức những buổi sinh hoạt chuyên đề pháp luật có liên quan đến phụ nữ và trẻ em, người lao động như: Luật Hôn nhân và Gia đình; Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; các văn bản pháp luật về lao động, việc làm; Bảo hiểm xã hội;  Luật trợ giúp pháp lý; Luật Bình đẳng giới; các văn bản liên quan đến bạo lực gia đình, mại dâm, buôn bán phụ nữ, trẻ em… nhằm giúp cho phụ nữ nắm bắt được những văn bản pháp luật để tự bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của mình và chấp hành pháp luật.
- Chỉ đạo Trung tâm TGPL xây dựng kế hoạch thực hiện lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý hàng tháng, quý và năm trong chương trình công tác trợ giúp pháp lý của Trung tâm.
- Chỉ đạo Trung tâm phối hợp với các phòng Tư pháp, Tổ cộng tác viên trợ giúp pháp lý tại các huyện và Thành phố Huế, các Câu lạc bộ trợ giúp pháp lý tại cơ sở, hướng dẫn lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý.
2. Hội liên hiệp phụ nữ:
- Xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện lồng ghép giới, thực hiện mục tiêu bình đẳng giới trong tổ chức Hội;
- Thực hiện tuyên truyền, phổ biến các văn bản pháp luật về bình đẳng giới và lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý cho các hội viên của Hội;
- Chỉ đạo và giao trách nhiệm cho các Ban trong tổ chức Hội liên hiệp phụ nữ cấp tỉnh và Hội liên hiệp phụ nữ cấp huyện, thành phố Huế, đăng ký tham gia Cộng tác viên trợ giúp pháp lý của Trung tâm;
- Tạo điều kiện thuận lợi cho các hội viên tham gia làm cộng tác viên TGPL cùng Trung tâm thực hiện trợ giúp pháp lý lưu động; sinh hoạt câu lạc bộ TGPL;
- Trực tiếp tư vấn pháp luật, giới thiệu, hướng dẫn người được trợ giúp pháp lý đến các Tổ Cộng tác viên TGPL ở cấp huyện hoặc Trung tâm TGPL để được trợ giúp pháp lý, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho đối tượng đặc biệt là phụ nữ và trẻ em;
- Tổ chức các hoạt động hỗ trợ phụ nữ góp phần thực hiện mục tiêu bình đẳng giới.
-  Dành nguồn tài chính cho các hoạt động bình đẳng giới.
3. Liên đoàn lao động tỉnh:
- Xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện lồng ghép giới, thực hiện mục tiêu bình đẳng giới trong tổ chức Công Đoàn;
- Thực hiện tuyên truyền, phổ biến các văn bản pháp luật về bình đẳng giới và lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý cho các Đoàn viên của Công đoàn;
- Chỉ đạo và giao trách nhiệm cho Công đoàn ngành, Công đoàn cơ sở và tổ chức Công đoàn cấp huyện, thành phố Huế, đăng ký tham gia Cộng tác viên trợ giúp pháp lý của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh;
- Tạo điều kiện thuận lợi cho các đoàn viên tham gia làm Cộng tác viên TGPL, cùng Trung tâm thực hiện trợ giúp pháp lý lưu động; sinh hoạt câu lạc bộ TGPL;
- Trực tiếp tư vấn pháp luật, giới thiệu, hướng dẫn người được trợ giúp pháp lý đến các Tổ Cộng tác viên TGPL ở cấp huyện hoặc Trung tâm TGPL để được trợ giúp pháp lý, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người lao động, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em;
- Tổ chức các hoạt động hỗ trợ phụ nữ góp phần thực hiện mục tiêu bình đẳng giới.
- Chỉ đạo công đoàn Ngành, công đoàn cơ sở đưa phương pháp lồng ghép giới vào trong các hoạt động của đơn vị coi đây là phương pháp chiến lược nhằm tiến tới thực hiện thực hiện quyền bình đẳng nam, nữ tạo điều kiện cho cán bộ nữ phát triển toàn diện;
- Đề xuất hoặc tham gia xây dựng chính sách, pháp luật về bình đẳng giới liên quan đến hoạt động của tổ chức công đoàn;
- Dành nguồn tài chính cho các hoạt động bình đẳng giới.
III. Trách nhiệm và tổ chức thực hiện:
Trung tâm trợ giúp pháp lý Nhà nước thuộc Sở Tư pháp là cơ quan đầu mối phối hợp giữa các bên tổ chức thực hiện lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý với các nội dung của chương trình và có trách nhiệm:
+ Phối hợp với các bên thực hiện mở rộng đội ngũ cộng tác viên trợ giúp pháp lý để tham gia chương trình lồng ghép giới;
+ Tổ chức tập huấn bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng tư vấn cho người thực hiện trợ giúp pháp lý;
+ Nhận các vụ việc phức tạp của người được trợ giúp pháp lý từ các đơn vị chuyển đến để thực hiện trợ giúp pháp lý;
+ Nhận các vụ việc của các đơn vị đã thực hiện cho người được trợ giúp pháp lý để Trung tâm lưu trữ hồ sơ, thống kê báo cáo và có cơ sở thanh toán tiền thù lao cho người thực hiện;
+ Chi trả thù lao cho người thực hiện trợ giúp pháp lý thực hiện chương trình lồng ghép giới trong nguồn kinh phí của Trung tâm và nguồn kinh phí Dự án "Hỗ trợ hệ thống trợ giúp pháp lý ở Việt nam giai đoạn 2005-2009".
+ Tổ chức các cuộc họp liên ngành, sơ kết, tổng kết, đánh giá rút kinh nghiệm về việc lồng ghép giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý.
Hội Liên hiệp phụ nữ và Liên đoàn lao động tỉnh thực hiện các nội dung của chương trình phối hợp lồng ghép giới.
Trong quá trình thực hiện, nếu có vướng mắc hoặc có vấn đề mới phát sinh các bên sẽ thống nhất điều chỉnh chương trình cho phù hợp.