Ông Thắng đang nhàn nhã đọc báo trong nhà, đột nhiên từ ngoài sân, ông nghe tiếng ai gọi lớn:
- Ông Thắng ơi, ông có nhà không đấy?
Ông vội gấp tờ báo đặt xuống ghế rồi đi nhanh về phía cổng, nói với ra:
- Tôi đây, đợi tôi một chút!
Đến cổng ông mới nhận ra là ông Khải – bán tạp hóa ở đầu làng. Vừa mở cổng, ông vừa cười nói:
- Ái chà, ngọn gió nào đưa ông tới nhà tôi thế, đang giờ tan học của mấy đứa nhỏ, ông không ở nhà phụ bán với vợ, rảnh rỗi qua nhà tôi thế này?
- Ôi cả nhà tôi đang rối tung rối mù lên đây này – vừa nói ông vừa nhăn nhó – đau đầu mấy hôm nay rồi, chợt nhớ ra ông là hòa giải viên của thôn mình nên tôi nhờ ông sang giải quyết đây.
Nghe có vụ việc cần hòa giải, ông Thắng thu lại nụ cười, ông nghiêm túc nói:
- Được rồi, thế thì ông đợi tôi một lát, tôi vào nhà lấy đồ rồi, dặn cháu trông nhà rồi đi với ông nhé!
Nói xong, ông vội vàng vào nhà trong thu xếp rồi cùng ông Khải đi ra đầu làng. Tới nhà ông Khải, ông thấy bóng bà Phượng – hàng xóm sát nhà ông Khải đang chống nạnh đứng trước cửa, miệng nói lớn:
- Bây giờ gia đình ông bà mà không lo đền bù cho tôi, tôi sẽ báo chính quyền, tôi sẽ kiện ra tòa án làm cho ra ngô ra khoai vụ này.
- Tôi thách nhà chị đấy, ai hơi đâu mà đi giải quyết – giọng bà Thu – vợ ông Khải vọng ra.
Cứ thế hai bà lời qua, tiếng lại, khiến bà con xung quanh hiếu kỳ cũng tụ tập, gây ồn ào cả một đoạn đường. Thấy tình hình có vẻ căng thẳng, ông Thắng quay sang nói với ông Khải:
- Tôi chưa biết chuyện gì nhưng mà hai bà ấy đứng giữa đường la lối om sòm thế này là không được đâu. Ông tới bảo vợ vào nhà, còn để tôi nói chuyện với chị Phượng.
Nói đoạn ông bước tới gần bà Phượng:
- Bà Phượng đấy à, sao có chuyện gì mà đứng đây nói tiếng to ồn ào thế, chỗ chúng ta là làng văn hóa, làng văn minh, các bà cứ gây gổ thế này chúng tôi biết ăn nói thế nào với các anh chị trên Ủy ban xã đây?
- Ôi ông Thắng đấy à – bà Phượng thấy ông Thắng đến thì reo lên mừng rỡ - sao ông đến hay thế, chuyện này là phải nhờ ông phân xử giúp tôi mới được. Chứ hai vợ chồng nhà này vô lý lắm.
- Được rồi, được rồi, vào nhà nói chuyện, tôi phải biết chuyện gì mới giúp các ông bà được, đừng đứng đây gây gổ mất trật tự, không hay tí nào.
Thế là dưới sự khuyên can của ông Thắng, bà Phượng đồng ý vào nhà ông Khải để giải quyết, đám đông thấy vậy cũng giải tán. Vào nhà, chưa kịp để ông Thắng hỏi ông Khải đã phân bua trước:
- Ông Thắng này, chuyện là lâu nay khu vườn phía bên hông nhà để hoang lâu quá nên cách đây một tháng vợ chồng tôi có thuê vài người về đào ao, dự tính là để thả cá. Tôi thuê đội thợ này thì cũng giao hết cho họ chứ cũng chẳng tham gia gì vì mình lớn tuổi rồi, chỉ có thỉnh thoảng tôi ra nhìn ngó một chút thôi. Tuần trước thì người ta cũng đã làm xong, bàn giao cho tôi rồi. Thế mà hôm qua bà Phượng qua nhà tôi la lối ầm ĩ, bà ấy bảo là do nhà tôi đào ao làm tường nhà bà ấy bị nứt, nền bị sụt, hỏng hết gạch men.
Chưa kịp để ông Khải nói hết câu, bà Phượng đã vùng lên nói lớn:
- Không phải do ông thì do ai, bình thưởng không sao, chỉ sau khi nhà ông đào ao, bếp nhà tôi - phần liền kề với chỗ ông đào ao nuôi cá có dấu hiệu bị sụt, lún và hỏng nền gạch men. Tôi đã hỏi nhiều người rồi, nguyên nhân nền nhà tôi bị sụt, lún là do nhà ông đào ao sát móng bếp nhà tôi, không cách một đoạn nào. Ông đừng có chối làm gì.
- Làm gì có chuyện ấy - ông Khải cãi lại - nguyên nhân nền nhà bà bị hư là do gia đình bà làm móng, nền không chắc, lâu ngày bị sụt, lún là chuyện bình thường, liên quan gì ao nhà tôi.
Cứ thế, như quên mất sự hiện diện của ông Thắng, hai bên lời qua tiếng lại, không ai chịu ai. Ông Thắng thấy vậy liền lên tiếng can ngăn:
- Thôi được rồi, hai anh chị đừng cãi nhau nữa. Bây giờ chúng ta cùng ra vườn, tôi phải quan sát xem như thế nào mới giúp anh chị giải quyết được.
Nói đoạn cả ba người cùng đi ra vườn, bà Phượng chỉ vào hố to sát ngay chân tường nhà bà:
- Ông thấy đấy, đào ao mà không cách một đoạn, lại đào sát, sâu xuống dưới, ông để ý xem, phía dưới này còn lộ cả một phần móng nhà tôi ra nữa, quá nguy hiểm.
Ông Thắng nhíu mày, trước đây ông từng là kỹ sư công trình nên ông cũng am hiểu về quá trình xây dựng. Quan sát một lúc, ông đã hiểu vấn đề giữa hai gia đình, mâu thuẫn xảy ra khi ông Khai đào ao nuôi cá ảnh hưởng đến sự an toàn của gia đình nhà bà Phượng và ông cũng biết pháp luật có quy định về việc chủ công trình xây dựng phải có nghĩa vụ bảo đảm an toàn đối với công trình xây dựng liền kề. Sau một hồi suy nghĩ, ông mời ông Khải, bà Phương vào nhà. Đợi cả hai người cùng ngồi xuống, ông Thắng mới từ tốn nói:
- Ông Khải này, theo tôi được biết, pháp luật đã có quy định người sở hữu tài sản có quyền sử dụng tài sản của mình nhưng phải bảo đảm theo quy định pháp luật, không được gây thiệt hại, làm ảnh hưởng đến lợi ích của người khác. Trong lĩnh vực xây dựng, cũng phải thực hiện các nghĩa vụ về bảo đảm an toàn đối với công trình xây dựng liền kề.
- Thật à ông? Ông Khải hỏi lại với thái độ ngờ vực.
- Đúng thế, căn cứ quy định tại Điều 190 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về quyền sử dụng của chủ sở hữu như sau: “Chủ sở hữu được sử dụng tài sản theo ý chí của mình nhưng không được gây thiệt hại hoặc làm ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác”.
- Đồng thời căn cứ quy định tại Điều 177 Bộ luật Dân sự (năm 2015) quy định về bảo đảm an toàn trong trường hợp cây cối, công trình có nguy cơ gây thiệt hại như sau:
“1. Trường hợp cây cối, công trình xây dựng có nguy cơ sập đổ xuống bất động sản liền kề và xung quanh thì chủ sở hữu tài sản thực hiện ngay các biện pháp khắc phục, chặt cây, sửa chữa hoặc dỡ bỏ công trình xây dựng đó theo yêu cầu của chủ sở hữu bất động sản liền kề và xung quanh hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; nếu không tự nguyện thực hiện thì chủ sở hữu bất động sản liền kề và xung quanh có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho chặt cây, phá dỡ. Chi phí chặt cây, phá dỡ do chủ sở hữu cây cối, công trình xây dựng chịu.
2. Khi đào giếng, đào ao hoặc xây dựng công trình dưới mặt đất, chủ sở hữu công trình phải đào, xây cách mốc giới một khoảng cách do pháp luật về xây dựng quy định.
Khi xây dựng công trình vệ sinh, kho chứa chất độc hại và các công trình khác mà việc sử dụng có khả năng gây ô nhiễm môi trường thì chủ sở hữu tài sản đó phải xây cách mốc giới một khoảng cách và ở vị trí hợp lý, phải bảo đảm vệ sinh, an toàn và không làm ảnh hưởng đến chủ sở hữu bất động sản khác.
3. Trường hợp gây thiệt hại cho chủ sở hữu bất động sản liền kề và xung quanh quy định tại khoản 1 và khoản 2 nêu trên thì chủ sở hữu cây cối, công trình phải bồi thường”.
Ngừng một lát, ông Thắng nói tiếp:
- Như vậy, pháp luật đã quy định rõ khi đào ao chủ sở hữu công trình phải đào, xây cách mốc giới một khoảng cách do pháp luật về xây dựng quy định. Tương ứng với trường hợp này, việc ông Khải đào ao thả cá không có gì là sai, nhưng phải đảm bảo khoảng cách an toàn, ông đào ao sát với phần móng nhà của bà Phượng, gây sụt lún nền nhà, nứt tường nhà là vô cùng nguy hiểm. Rất may là kịp thời phát hiện và chưa xảy ra thiệt hại về người. Nhưng ông phải có trách nhiệm sửa chữa và khắc phục, tránh để gây ra hậu quả nghiêm trọng.
Ông Khải lúng túng gãi đầu:
- Thế à? Pháp luật quy định như vậy sao?
Bà Phượng chỉ đợi đến lúc này mới bắt đầu lên giọng trách móc:
- Đấy, bây giờ ông đã thấy chưa? Ai bảo ai ông tham lam, đào cho sát tường làm gì. Tôi nói ông còn cố cãi nữa, vì ông mà hai nhà xích mích chứ ai.
Ông Khải đỏ mặt không biết nói gì, đành đưa mắt cầu cứu ông Thắng, ý nhờ ông nói đỡ mấy câu. Ông Thắng hiểu ý nên vội lên tiếng:
- Thôi bây giờ mọi việc đã rồi, như tôi đã nói, ông Khải thuê thợ về để xem rồi khắc phục cho bà Phượng. Việc này phải làm nhanh để tránh gây ra sự việc đáng tiếc. Đây là lỗi của gia đình ông Khải nên mọi chi phí ông Khải sẽ phải chịu trách nhiệm, hai anh chị có đồng ý không?
- Tôi đồng ý – cả hai người lên tiếng. Ông Khải quay sang bà Phượng nói:
- Tôi cũng xin lỗi bà nhé, thật ngại quá, chỉ vì thiếu hiểu biết mà làm ảnh hưởng đến gia đình bà. Ngay chiều nay tôi sẽ gọi đội thợ uy tín đến để sửa chữa ngay, bà yên tâm nhé!
- Vâng, thế thì được rồi, thôi xem như sự việc này là bài học kinh nghiệm cho ông nhé. Tính tôi cũng không muốn làm ầm ĩ lên đâu, mất tình làm nghĩa xóm, không hay.
Nói rồi cả ba người cùng cười vui vẻ./.