Trong hoạt động hành nghề, luật sư được cung cấp 04 nhóm dịch vụ pháp lý, gồm: Tham gia tố tụng, tư vấn pháp luật, đại diện ngoài tố tụng cho khách hàng và các dịch vụ pháp lý khác (Điều 4 Luật Luật sư năm 2006, được sửa đổi, bổ sung năm 2012 (sau đây viết tắt là Luật Luật sư). Tương ứng với các hình thức thực hiện dịch vụ pháp lý nêu trên, phạm vi hành nghề của luật sư được cụ thể tại Điều 22 Luật Luật sư. Trong các nhóm dịch vụ pháp lý, việc luật sư tham gia tố tụng và đại diện ngoài tố tụng cho khách hàng phát sinh những mối quan hệ với với các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện công việc. Do đó, pháp luật quy định quyền và nghĩa vụ của luật sư trong các vai trò liên quan.

Ngày 12/12/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 48/2025/QĐ-TTg ban hành Quy chế tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị trên Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật.

Hiến pháp năm 2013 quy định: Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân; được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật. Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới; Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã luôn quan tâm, coi trọng chất lượng, hiệu quả công tác xây dựng pháp luật. Đặc biệt, công tác xây dựng và thi hành pháp luật là đột phá của đột phá trong hoàn thiện thể chế phát triển đất nước và là nhiệm vụ trọng tâm của tiến trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Thẩm định văn bản quy phạm pháp luật là khâu "gác cổng" quan trọng, giúp đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ của dự thảo trong hệ thống pháp luật và việc tuân thủ trình tự, thủ tục soạn thảo của dự thảo văn bản. Thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Trong những năm qua, Sở Tư pháp đã tích cực tham mưu Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố thực hiện tốt công tác thẩm định các dự thảo quyết định kịp thời, nghị quyết quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân thành phố.

Luật Đất đai đã được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 01/8/2024, bước đầu đã đi vào cuộc sống góp phần vào việc tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất. Sau hơn 03 tháng triển khai thi hành Luật Đất đai, qua nắm bắt tình hình thực tế, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về xử lý một số vấn đề sau khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực thi hành tại các văn bản: Công điện số 82/CĐ-TTg ngày 21/8/2024, Công văn số 6001/VPCP-NN ngày 22/8/2024, Công văn số 6644/VPCP-NN ngày 17/9/2024, Công văn số 6121/VPCP-NN ngày 26/8/2024, Công văn số 6159/VPCP-NN ngày 27/8/2024, tỉnh Thừa Thiên Huế đã triển khai và kết quả cụ thể như sau:

Một trong những điểm mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản năm 2024 là thay thế cụm từ “phiên đấu giá” thành “cuộc đấu giá” trong một số quy định. Rà soát tổng thể Luật Đấu giá tài sản (được sửa đổi, bổ sung) có 03 cụm từ liên quan cần được làm rõ, đó là: “Cuộc đấu giá”, “phiên đấu giá” và “việc đấu giá”.

Luật Đất đai năm 2024 được ban hành đã có những quy định tháo gỡ các bất cập trước đó liên quan đến đấu giá quyền sử dụng đất. Một trong những điểm mới của nội dung này là lựa chọn đơn vị, tổ chức thực hiện phiên đấu giá quyền sử dụng đất phải thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu. Bước đầu triển khai quy định này trên thực tế cho thấy còn thiếu tính thống nhất, đồng bộ, cần được hướng dẫn.

Qua 15 năm thực hiện Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) đã đạt được nhiều kết quả quan trọng như đã làm thay đổi theo đúng định hướng cải cách chính sách thuế của Chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2011-2020; giảm bớt thủ tục hành chính cho người nộp thuế và cơ quan thuế, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Góp phần tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển, chú trọng đến khuyến khích phát triển nông nghiệp, giảm chi phí đầu vào cho hoạt động sản xuất nông nghiệp; giảm chi phí đối với hàng hóa, dịch vụ thiết yếu góp phần vào đảm bảo an sinh xã hội. 

Giao đất thông qua đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất được đánh giá là hình thức đem lại hiệu quả, đạt được nhiều mục tiêu. Nhờ đó đã phát triển được dự án có chất lượng, đạt hiệu quả cả về kinh tế, xã hội, môi trường; lựa chọn được nhà đầu tư có năng lực phù hợp thực hiện dự án và đóng góp thêm vào ngân sách nhà nước. Trong khuôn khổ bài viết này tác giả bàn về điều kiện để đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất, như sau:

Theo quy định tại Điều 60 Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi, bổ sung năm 2020) thì trong trường hợp cần xác định giá trị tang vật, phương tiện vi phạm hành chính để làm căn cứ xác định khung tiền phạt, thẩm quyền xử phạt, người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc phải xác định giá trị tang vật, phương tiện và phải chịu trách nhiệm về việc xác định đó.

Việt Nam là một quốc gia đa dân tộc, mỗi dân tộc, mỗi vùng miền sẽ có những bản sắc, phong tục tập quán khác nhau, trong đó đa dạng nhất là các tập quán về hôn nhân và gia đình. Tuy nhiên, không phải phong tục tập quán nào cũng phù hợp mà sẽ bị giới hạn bởi những quy định của pháp luật. Vậy nguyên tắc áp dụng tập quán hôn nhân gia đình như thế nào, hãy cùng tác giả tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Thực hiện các giao dịch dân sự đối với quyền sử dụng đất là một trong những quyền cơ bản của người sử dụng đất. Để thực hiện quyền này cần đáp ứng các điều kiện theo quy định. So với Luật Đất đai năm 2013, Luật Đất đai năm 2024 có những điểm mới cơ bản.

Nghị định số 08/2020/NĐ-CP ngày 08/01/2020 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại, quy định tống đạt giấy tờ, hồ sơ, tài liệu là một trong những công việc Thừa phát lại được thực hiện. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn những trường hợp chưa nhận thức đầy đủ về nội dung này, dẫn đến khó khăn cho hoạt động của Thừa phát lại khi thực hiện tống đạt. Bài viết giới thiệu, phân tích các quy định pháp luật về hoạt động tống đạt của Thừa phát lại.

Theo quy định tại Nghị định số 08/2020/NĐ-CP ngày 08/01/2020 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại, Thừa phát lại tống đạt giấy tờ, hồ sơ, tài liệu của Tòa án, Viện kiểm sát nhân dân trong việc giải quyết các vụ việc dân sự, vụ án hành chính, việc dân sự trong vụ án hình sự và khiếu nại, tố cáo; tống đạt giấy tờ, hồ sơ, tài liệu của cơ quan thi hành án dân sự trên địa bàn cấp tỉnh nơi Văn phòng Thừa phát lại đặt trụ sở theo hợp đồng dịch vụ tống đạt được ký kết giữa Văn phòng Thừa phát lại với Tòa án, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan thi hành án dân sự. Về thủ tục tống đạt giấy tờ, hồ sơ, tài liệu của Tòa án, Viện kiểm sát nhân dân thực hiện theo quy định của pháp luật tố tụng; thủ tục tống đạt giấy tờ, hồ sơ, tài liệu của cơ quan thi hành án dân sự thực hiện theo quy định của pháp luật thi hành án dân sự. 

Tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính[1] là một trong những biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính. Việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính chỉ được áp dụng trong trường hợp thật cần thiết sau đây: a) Để xác minh tình tiết mà nếu không tạm giữ thì không có căn cứ ra quyết định xử phạt. Trường hợp tạm giữ để định giá tang vật vi phạm hành chính làm căn cứ xác định khung tiền phạt, thẩm quyền xử phạt thì áp dụng quy định của khoản 3 Điều 60 của Luật Xử lý vi phạm hành chính. b) Để ngăn chặn ngay hành vi vi phạm hành chính mà nếu không tạm giữ thì sẽ gây hậu quả nghiêm trọng cho xã hội. c) Để bảo đảm thi hành quyết định xử phạt tiền đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính (người có thẩm quyền xử phạt có quyền tạm giữ một trong các loại giấy tờ theo thứ tự: giấy phép lái xe hoặc giấy phép lưu hành phương tiện hoặc giấy tờ cần thiết khác có liên quan đến tang vật, phương tiện cho đến khi cá nhân, tổ chức đó chấp hành xong quyết định xử phạt. Nếu cá nhân, tổ chức vi phạm không có giấy tờ nói trên, thì người có thẩm quyền xử phạt có thể tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, trừ trường hợp phương tiện giao thông vi phạm hành chính mà tổ chức, cá nhân vi phạm có địa chỉ rõ ràng, có điều kiện bến bãi, bảo quản phương tiện hoặc khả năng tài chính đặt tiền bảo lãnh thì có thể được giữ phương tiện vi phạm dưới sự quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền).

Trong xử phạt vi phạm hành chính, trường hợp phải xử lý phương tiện vi phạm hành chính mà trên giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng mặc dù đứng tên một người nhưng là tài sản chung của vợ chồng thì phải xử lý như thế nào?

Xác định vụ việc trợ giúp pháp lý có ý nghĩa quan trọng, là cơ sở để xác định các nội dung liên quan khác, như: chỉ tiêu vụ việc trợ giúp pháp lý, thanh toán chế độ,...

Quy định về trồng rừng thay thế khi chuyển đổi rừng sang mục đích khác có thể được xem là sự bổ sung, bù đắp kịp thời cho diện tích rừng bị mất do chuyển đổi mục đích, bảo đảm giữ ổn định môi trường sinh thái, duy trì diện tích và độ che phủ của rừng. Quy định về nộp tiền trồng rừng thay thế khi chuyển đổi rừng sang mục đích khác được quy định lần đầu tiên tại Thông tư số 24/2013/TT-BNNPTNT ngày 06/5/2013 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhưng từ đó đến nay pháp luật không quy định chế tài xử lý vi phạm chậm/không nộp tiền trồng rừng thay thế. Do đó, đã ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả của quy định này trong thực tiễn thi hành. Vì vậy, trong phạm vi bài viết, tác giải xin trao đổi một số nội dung có liên quan như sau:

Tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính là hình thức xử phạt bổ sung hoặc hình thức xử phạt chính (Điều 21 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, được sửa đổi, bổ sung năm 2020 (Luật Xử lý vi phạm hành chính). Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là việc sung vào ngân sách nhà nước vật, tiền, hàng hóa, phương tiện có liên quan trực tiếp đến vi phạm hành chính, được áp dụng đối với vi phạm hành chính nghiêm trọng do lỗi cố ý của cá nhân, tổ chức (Điều 26 Luật Xử lý vi phạm hành chính). Đối với trường hợp tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu là tài sản đang được áp dụng biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự (phổ biến là biện pháp thế chấp) thì tài sản đó có bị tịch thu không?

Trong quá trình thi hành nhiệm vụ, công vụ, các Đoàn kiểm tra, Đoàn Kiểm tra liên ngành được thành lập để thực hiện việc kiểm tra các lĩnh vực quản lý nhà nước. Khi thực hiện nhiệm vụ theo Đoàn kiểm tra, việc phát hiện hành vi vi phạm và lập biên bản vi phạm hành chính phát sinh một số vấn đề cần trao đổi.

Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/06/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đã xác định: “Nghiên cứu chế định Thừa phát lại (thừa hành viên); trước mắt có thể tổ chức thí điểm tại một số địa phương, sau vài năm, trên cơ sở tổng kết, đánh giá thực tiễn sẽ có bước đi tiếp theo”.

Khoản 25 Điều 3 Luật Đất đai năm 2024 quy định: “Hộ gia đình sử dụng đất là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành”.

Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, sửa đổi, bổ sung năm 2020 (Luật Xử lý vi phạm hành chính) quy định mang tính nguyên tắc “Chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành chính do pháp luật quy định”. Việc xác định “có hành vi vi phạm hành chính” có ý nghĩa quan trọng trong xử phạt vi phạm hành chính, một trong những yếu tố cấu thành hành vi vi phạm hành chính là chủ thể có hành vi vi phạm hành chính.

Theo quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, được sửa đổi, bổ sung năm 2020 (Luật Xử lý vi phạm hành chính) thì mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và phải bị xử lý nghiêm minh, mọi hậu quả do vi phạm hành chính gây ra phải được khắc phục theo đúng quy định của pháp luật[1]. Khi phát hiện hành vi vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực quản lý của mình, người có thẩm quyền đang thi hành công vụ phải kịp thời lập biên bản vi phạm hành chính, trừ trường hợp xử phạt không lập biên bản[2]. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều trường hợp chưa thể khẳng định được có phải là vi phạm hành chính ngay khi phát hiện, cần làm rõ các nội dung, tình tiết liên quan. Bài viết trao đổi về các quy định pháp luật trong trường hợp phải lập biên bản làm việc, kết quả xác định giá trị tang vật, phương tiện, kết quả xác minh.