Quy định về trồng rừng thay thế khi chuyển đổi rừng sang mục đích khác có thể được xem là sự bổ sung, bù đắp kịp thời cho diện tích rừng bị mất do chuyển đổi mục đích, bảo đảm giữ ổn định môi trường sinh thái, duy trì diện tích và độ che phủ của rừng. Quy định về nộp tiền trồng rừng thay thế khi chuyển đổi rừng sang mục đích khác được quy định lần đầu tiên tại Thông tư số 24/2013/TT-BNNPTNT ngày 06/5/2013 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhưng từ đó đến nay pháp luật không quy định chế tài xử lý vi phạm chậm/không nộp tiền trồng rừng thay thế. Do đó, đã ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả của quy định này trong thực tiễn thi hành. Vì vậy, trong phạm vi bài viết, tác giải xin trao đổi một số nội dung có liên quan như sau:
Tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính là hình thức xử phạt bổ sung hoặc hình thức xử phạt chính (Điều 21 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, được sửa đổi, bổ sung năm 2020 (Luật Xử lý vi phạm hành chính). Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là việc sung vào ngân sách nhà nước vật, tiền, hàng hóa, phương tiện có liên quan trực tiếp đến vi phạm hành chính, được áp dụng đối với vi phạm hành chính nghiêm trọng do lỗi cố ý của cá nhân, tổ chức (Điều 26 Luật Xử lý vi phạm hành chính). Đối với trường hợp tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu là tài sản đang được áp dụng biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự (phổ biến là biện pháp thế chấp) thì tài sản đó có bị tịch thu không?
Trong quá trình thi hành nhiệm vụ, công vụ, các Đoàn kiểm tra, Đoàn Kiểm tra liên ngành được thành lập để thực hiện việc kiểm tra các lĩnh vực quản lý nhà nước. Khi thực hiện nhiệm vụ theo Đoàn kiểm tra, việc phát hiện hành vi vi phạm và lập biên bản vi phạm hành chính phát sinh một số vấn đề cần trao đổi.
Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/06/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đã xác định: “Nghiên cứu chế định Thừa phát lại (thừa hành viên); trước mắt có thể tổ chức thí điểm tại một số địa phương, sau vài năm, trên cơ sở tổng kết, đánh giá thực tiễn sẽ có bước đi tiếp theo”.
Khoản 25 Điều 3 Luật Đất đai năm 2024 quy định: “Hộ gia đình sử dụng đất là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành”.
Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, sửa đổi, bổ sung năm 2020 (Luật Xử lý vi phạm hành chính) quy định mang tính nguyên tắc “Chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành chính do pháp luật quy định”. Việc xác định “có hành vi vi phạm hành chính” có ý nghĩa quan trọng trong xử phạt vi phạm hành chính, một trong những yếu tố cấu thành hành vi vi phạm hành chính là chủ thể có hành vi vi phạm hành chính.
Theo quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, được sửa đổi, bổ sung năm 2020 (Luật Xử lý vi phạm hành chính) thì mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và phải bị xử lý nghiêm minh, mọi hậu quả do vi phạm hành chính gây ra phải được khắc phục theo đúng quy định của pháp luật[1]. Khi phát hiện hành vi vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực quản lý của mình, người có thẩm quyền đang thi hành công vụ phải kịp thời lập biên bản vi phạm hành chính, trừ trường hợp xử phạt không lập biên bản[2]. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều trường hợp chưa thể khẳng định được có phải là vi phạm hành chính ngay khi phát hiện, cần làm rõ các nội dung, tình tiết liên quan. Bài viết trao đổi về các quy định pháp luật trong trường hợp phải lập biên bản làm việc, kết quả xác định giá trị tang vật, phương tiện, kết quả xác minh.
[1] Điểm a khoản 1 Điều 3 Luật Xử lý vi phạm hành chính
[2] Khoản 1 Điều 58 Luật Xử lý vi phạm hành chính