Sau hơn 14 năm thi hành, Bộ luật Hình sự (sửa đổi) năm 1999 đã có những tác động tích cực đối với công tác phòng, chống tội phạm, bảo vệ và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, bảo vệ tốt hơn quyền con người, quyền công dân.
Quyết định hành chính (sau đây viết tắt là QĐHC) là văn bản áp dụng pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành nhân danh quyền lực công nhằm quyết định một vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành chính, được áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụ thể. Nội dung QĐHC làm phát sinh, thay đổi, hạn chế hoặc chấm dứt nghĩa vụ, quyền, lợi ích của cá nhân, cơ quan, tổ chức hoặc liên quan đến lợi ích cộng đồng, do đó, QĐHC tác động trực tiếp đến đời sống của người dân, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Quyền tiếp cận thông tin là một quyền con người và là quyền cơ bản của công dân thuộc nhóm quyền dân sự - chính trị đã được ghi nhận trong Tuyên ngôn thế giới về quyền con người năm 1948, Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị năm 1966 mà Việt Nam là thành viên. Quyền tiếp cận thông tin được tiếp tục khẳng định trong nhiều điều ước quốc tế khác như Công ước của Liên Hợp quốc về chống tham nhũng, Tuyên bố Rio về Môi trường và phát triển và Công ước UNECE về tiếp cận thông tin môi trường. Hiến pháp năm 1992 ghi nhận quyền được thông tin của công dân và Điều 25 Hiến pháp năm 2013 quy định quyền tiếp cận thông tin của công dân, đồng thời, lần đầu tiên, Hiến pháp năm 2013 đã hiến định các nguyên tắc thực hiện và hạn chế quyền con người, quyền công dân trong đó có quyền tiếp cận thông tin. Cụ thể hóa Hiến pháp 1992, cùng với quá trình đổi mới kinh tế, hội nhập quốc tế, xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật theo các nguyên tắc của Nhà nước pháp quyền, trong những năm qua, Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật có các quy định về thực hiện và bảo đảm thực hiện quyền được thông tin của công dân trong một số lĩnh vực của đời sống kinh tế- xã hội. Tuy nhiên, thực tiễn thực hiện quyền được thông tin và pháp luật về quyền được thông tin ở nước ta hiện nay còn nhiều vướng mắc, bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. Do vậy, việc xây dựng, ban hành Luật tiếp cận thông tin trong thời điểm hiện nay là cần thiết và thích hợp nhằm khắc phục các bất cập về pháp luật và cơ chế thi hành pháp luật về tiếp cận thông tin hiện hành, tạo khuôn khổ pháp lý chung về ghi nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đồng thời phù hợp với các yêu cầu mới do Hiến pháp năm 2013 đặt ra.
Việc tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi) nhằm phát huy tối đa quyền làm chủ, huy động trí tuệ của Nhân dân trong việc góp ý vào nội dung dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi), bảo đảm cụ thể hóa quy định của Hiến pháp năm 2013 về công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân, góp phần hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, ổn định môi trường pháp lý cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và đời sống của Nhân dân. Dự thảo được lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân với nhiều hình thức: góp ý trực tiếp bằng văn bản; tổ chức hội nghị, hội thảo; thông qua trang thông tin điện tử… Nội dung lấy ý kiến bao gồm toàn bộ dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi) trong đó tập trung vào 10 vấn đề trọng tâm được xác định theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Sau đây là ý kiến đóng góp của nhân dân vào 10 vấn đề trọng tâm trong dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi) tại tỉnh Thừa Thiên Huế:
Sau hơn 9 năm thi hành, Bộ luật dân sự năm 2005 cơ bản đã có tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước cũng như đối với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội được hình thành trên cơ sở bình đẳng, tự do ý chí, độc lập về tài sản giữa các chủ thể trong các lĩnh vực dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động... Tuy nhiên, Bộ luật dân sự hiện hành còn có những bất cập, hạn chế như chưa đáp ứng được yêu cầu bảo đảm bình đẳng giới thực chất cho cá nhân, cụ thể như: Chưa bảo đảm nguyên tắc quyền dân sự chỉ có thể bị hạn chế bởi luật trong những trường hợp đặc biệt như Hiến pháp năm 2013 đã ghi nhận; một số quy định về cá nhân, giao dịch dân sự, đại diện, nghĩa vụ và hợp đồng, thừa kế còn chưa thực sự bảo đảm tính khả thi về bình đẳng giới; chưa tạo được cơ chế pháp lý hữu hiệu để bảo vệ quyền, lợi ích của bên thứ ba ngay tình, của bên thiện chí, bên yếu thế trong quan hệ dân sự… Hạn chế này lại càng biểu hiện rõ nét trong bối cảnh hiện nay khi mà Hiến pháp năm 2013 đã đặt ra nhiều yêu cầu mới trong việc bảo vệ và bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền công dân ở nước ta. Thực tiễn thi hành pháp luật cho thấy, do yếu tố về văn hóa, tập quán truyền thống và vị thế kinh tế thì người phụ nữ dễ trở thành bên yếu thế trong quan hệ dân sự.
Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi) (sau đây gọi tắt là dự thảo Bộ luật) bao gồm 712 điều được bố cục thành 6 phần, 26 chương. So với Bộ luật Dân sự năm 2005, dự thảo Bộ luật giữ nguyên 265 điều, sửa đổi 298 điều, bổ sung 176 điều điều và bãi bỏ 147 điều. Dự thảo Bộ luật gồm những điểm mới cơ bản sau:
Quá trình triển khai thực hiện các quy định về báo cáo viên pháp luật theo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật và Thông tư số 21/2013/TT-BTP ngày 18 tháng 12 năm 2013 của Bộ Tư pháp về trình tự, thủ tục công nhận, miễn nhiệm báo cáo viên pháp luật; công nhận, cho thôi làm tuyên truyền viên pháp luật và một số biện pháp bảo đảm hoạt động của báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật (sau đây gọi tắt là Thông tư số 21/2013/TT-BTP), phát sinh một số vướng mắc cần được giải thích, làm rõ.
Sơ yếu lý lịch là những thông tin về nhân thân, về hoàn cảnh gia đình, hoàn cảnh chính trị-xã hội, trình độ văn hóa chuyên môn, quá trình tham gia công tác, ... của công dân. Ở một góc độ khác lý lịch của một người còn thể hiện lịch sử chính trị và chính trị hiện nay của bản thân họ. Sơ yếu lý lịch thường được sử dụng vì mục đích học tập, xin việc làm hoặc tham gia vào các tổ chức chính trị - xã hội, do vậy sơ yếu lý lịch cần phải ghi đầy đủ diễn biến quá trình hoạt động, công tác của công dân và những người có liên quan trực tiếp như cha, mẹ, anh chị em ruột… đến thời điểm nhất định và trong nhiều trường hợp chỉ có giá trị khi có chứng thực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Trong nền kinh tế thị trường, các quyền tài sản ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản của một doanh nghiệp. Việc sử dụng nguồn tài sản này vào việc bảo đảm cho các quan hệ tín dụng sẽ góp phần thúc đẩy đáng kể tăng trưởng của doanh nghiệp nói riêng và của nền kinh tế nói chung. Mặc dù thế chấp quyền tài sản không phải là một biện pháp bảo đảm mới ở Việt Nam, song do chưa có quy định cụ thể nên không ít ngân hàng thương mại, các tổ chức hành nghề công chứng còn lúng túng khi giao kết hoặc công chứng các hợp đồng bảo đảm có đối tượng là quyền tài sản.