Một buổi sáng cuối tuần, đang quét sân thì bà Tám nghe thấy tiếng nói chuyện rôm rả ngoài ngõ. Bước ra, bà thấy mấy bà hàng xóm – bà Lựu, bà Phương và bà Hòa đang đứng tụ lại rất sôi nổi.

Bà Tám hỏi: Mấy bà có chuyện gì mà tập trung đông vui thế? Không đi chợ à?

Bà Lựu đáp: Sáng nay tổ dân phố phát tờ rơi tuyên truyền pháp luật. Toàn nói về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước. Tôi mang xuống để mọi người cùng xem.

Bà Tám: Ủa, tài nguyên nước cũng có nhiều quy định vậy sao? Cho tôi xem với.

Bà Hòa đưa cho mỗi người một tờ rơi và nói: Nhiều lắm các bà ơi, trong này trích cả Nghị định 36/2020/NĐ-CP ngày 24/3/2020 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước và khoáng sản; Nghị định số 290/2025/NĐ-CP ngày 06/11/2025 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước, hiệu lực này có hiệu lực từ ngày 25/12/2025 và bãi bỏ một số quy định của Nghị định số 36/2020/NĐ-CP. Đọc mà mới biết lâu nay nhiều người vẫn vô tình vi phạm các bà ạ.

Bà Phương cầm lấy tờ rơi và tiếp lời: Để tôi đọc cho mấy bà nghe những nội dung quan trọng này:

“Điều 10  Nghị định số 290/2025/NĐ-CP ngày 06/11/2025 của Chính phủ qiu định về vi phạm các quy định về phòng, chống ô nhiễm, suy thoái, cạn kiệt nguồn nước:

1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y thủy sản, thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản và các loại hóa chất khác trong trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản không đúng quy định của pháp luật gây ô nhiễm nguồn nước, trừ trường hợp hành vi phạm tội theo quy định của Bộ Luật Hình sự.

2. Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Không có phương án, trang thiết bị, nhân lực bảo đảm phòng ngừa, hạn chế ô nhiễm nước biển khi hoạt động trên biển;

b) Không thực hiện các biện pháp khắc phục khi có hoạt động mà gây suy thoái nguồn nước;

c) Không thực hiện các biện pháp khắc phục khi có hoạt động mà gây nhiễm mặn nguồn nước.

3. Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện các biện pháp khắc phục khi có hoạt động mà gây cạn kiệt nguồn nước.

4. Hình thức xử phạt bổ sung:

Tịch thu tang vật vi phạm hành chính đối với hành vi quy định tại khoản 1 Điều này.

5. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm nguồn nước đối với các hành vi quy định tại khoản 1 và điểm a khoản 2 Điều này;

b) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng suy thoái, cạn kiệt nguồn nước đối với các hành vi quy định tại điểm b khoản 2 và khoản 3 Điều này;

c) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng xâm nhập mặn đối với hành vi quy định tại điểm c khoản 2 Điều này.”

Bà Phương đọc tiếp:

“Điều 11 Nghị định số 290/2025/NĐ-CP ngày 06/11/2025 của Chính phủ quy định về vi phạm các quy định về ứng phó, khắc phục sự cố ô nhiễm nguồn nước như sau:

1. Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi không báo cáo cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định khi phát hiện sự cố gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt.

2. Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Sử dụng hóa chất để ngâm, rửa giếng khoan gây ô nhiễm nguồn nước, trừ trường hợp hành vi phạm tội theo quy định của Bộ Luật Hình sự;

b) Sử dụng hóa chất, chất phóng xạ trong quá trình thí nghiệm gây ô nhiễm nguồn nước, trừ trường hợp hành vi phạm tội theo quy định của Bộ Luật Hình sự;

c) Không có biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn để nước thải, nước có chứa chất độc hại xâm nhập vào trong giếng khoan, giếng đào, trừ trường hợp hành vi phạm tội theo quy định của Bộ Luật Hình sự.

3. Hành vi gây ô nhiễm nước biển mà không kịp thời xử lý, khắc phục thì áp dụng hình thức xử lý theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

4. Hình thức xử phạt bổ sung:

Tịch thu tang vật vi phạm hành chính đối với hành vi quy định tại điểm a và điểm b khoản 2 Điều này.

5. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm nguồn nước đối với các hành vi quy định tại khoản 2 Điều này.”

Bà Tám thốt lên: Trước giờ tôi không để ý.

Bà Lựu tiếp tục: Còn nữa nhé, cái này là liên quan đến đời sống của chúng ta trong việc khoan, đào, xây dựng nhà cửa, công trình này:

“Điều 13 Nghị định số 290/2025/NĐ-CP ngày 06/11/2025 của Chính phủ quy định về vi phạm các quy định về hành lang bảo vệ nguồn nước như sau:

1. Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Khoan, đào, xây dựng nhà cửa, công trình, vật kiến trúc và các hoạt động khác trong hành lang bảo vệ nguồn nước gây sạt lở bờ sông, suối, kênh, mương, rạch, hồ, trừ trường hợp hành vi vi phạm trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi hoặc phạm vi bảo vệ đê điều;

b) Mở rộng quy mô bệnh viện, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh truyền nhiễm, nghĩa trang, bãi chôn lấp chất thải, cơ sở sản xuất hóa chất nguy hiểm, cơ sở sản xuất, chế biến có chất thải nguy hại trong phạm vi hành lang bảo vệ nguồn nước.

2. Phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 180.000.000 đồng đối với hành vi xây dựng mới bệnh viện, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh truyền nhiễm, nghĩa trang, bãi chôn lấp chất thải, cơ sở sản xuất hóa chất nguy hiểm, cơ sở sản xuất, chế biến có chất thải nguy hại trong phạm vi hành lang bảo vệ nguồn nước.

3. Hành vi khai thác trái phép cát, sỏi, bùn, đất và các loại khoáng sản khác trên sông, suối, kênh, mương, rạch, hồ, trong phạm vi hành lang bảo vệ nguồn nước thì áp dụng hình thức xử lý theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản.

Trường hợp hành vi vi phạm trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi hoặc phạm vi bảo vệ đê điều thì áp dụng hình thức xử lý theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai; thủy lợi; đê điều.

4. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng không có giấy phép hoặc xây dựng không đúng với giấy phép đối với hành vi quy định tại điểm b khoản 1 và khoản 2 Điều này;

b) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm nguồn nước đối với hành vi quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này mà gây ra ô nhiễm nguồn nước”.

Bà Tám nói: Kiểu này tôi phải về phổ biến lại cho ông nhà tôi mới được, để chấp hành đúng quy định pháp luật. Rồi còn gì nữa không bà Lựu?

Bà Lưu tiếp: Bà có thấy vừa rồi xả lũ không, nhiều người cứ có ý kiến một cách chủ quan, giờ mới biết tất cả phải theo quy định đấy nhé, để tôi đọc bà nghe:

“Điều 20 Nghị định số 290/2025/NĐ-CP ngày 06/11/2025 của Chính phủ quy định về vi phạm quy định trong quá trình vận hành cắt, giảm lũ cho hạ du theo quy định của quy trình vận hành liên hồ chứa

1. Phạt tiền đối với hành vi vận hành xả lưu lượng nước lớn hơn lưu lượng đến hồ trong quá trình vận hành cắt, giảm lũ cho hạ du đối với hồ chứa có dung tích toàn bộ dưới 200 triệu m3, trừ trường hợp hành vi phạm tội theo quy định của Bộ Luật Hình sự, cụ thể như sau:

a) Từ 100.000.000 đồng đến 110.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm dưới 05 ngày;

b) Từ 110.000.000 đồng đến 120.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm từ 05 ngày đến dưới 10 ngày;

c) Từ 120.000.000 đồng đến 130.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm từ 10 ngày đến dưới 15 ngày;

d) Phạt tiền từ 130.000.000 đồng đến 140.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm từ 15 ngày trở lên.

2. Phạt tiền đối với hành vi vận hành xả lưu lượng nước lớn hơn lưu lượng đến hồ trong quá trình vận hành cắt, giảm lũ cho hạ du đối với hồ chứa có dung tích toàn bộ từ 200 triệu m3 đến dưới 300 triệu m3, trừ trường hợp hành vi phạm tội theo quy định của Bộ Luật Hình sự, cụ thể như sau:

a) Từ 110.000.000 đồng đến 120.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm dưới 05 ngày;

b) Từ 120.000.000 đồng đến 130.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm từ 05 ngày đến dưới 10 ngày;

c) Từ 130.000.000 đồng đến 140.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm từ 10 ngày đến dưới 15 ngày;

d) Từ 140.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm từ 15 ngày trở lên.

3. Phạt tiền đối với hành vi vận hành xả lưu lượng nước lớn hơn lưu lượng đến hồ trong quá trình vận hành cắt, giảm lũ cho hạ du đối với hồ chứa có dung tích toàn bộ từ 300 triệu m3 đến dưới 500 triệu m3 , trừ trường hợp hành vi phạm tội theo quy định của Bộ Luật Hình sự, cụ thể như sau:

a) Từ 120.000.000 đồng đến 130.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm dưới 05 ngày;

b) Từ 130.000.000 đồng đến 140.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm từ 05 ngày đến dưới 10 ngày;

c) Từ 140.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm từ 10 ngày đến dưới 15 ngày;

d) Từ 150.000.000 đồng đến 160.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm từ 15 ngày trở lên.

4. Phạt tiền đối với hành vi vận hành xả lưu lượng nước lớn hơn lưu lượng đến hồ trong quá trình vận hành cắt, giảm lũ cho hạ du đối với hồ chứa có dung tích toàn bộ từ 500 triệu m3 trở lên, trừ trường hợp hành vi phạm tội theo quy định của Bộ Luật Hình sự, cụ thể như sau:

a) Từ 130.000.000 đồng đến 140.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm dưới 05 ngày;

b) Từ 140.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm từ 05 ngày đến dưới 10 ngày;

c) Từ 150.000.000 đồng đến 160.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm từ 10 ngày đến dưới 15 ngày;

d) Từ 160.000.000 đồng đến 170.000.000 đồng đối với trường hợp có tổng số ngày vi phạm từ 15 ngày trở lên.

5. Phạt tiền từ 220.000.000 đồng đến 250.000.000 đồng đối với một trong các hành vi quy định tại Điều này gây ra lũ, lụt ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và sinh hoạt của nhân dân ở hạ du hồ chứa, trừ trường hợp hành vi phạm tội theo quy định của Bộ Luật Hình sự.

6. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc khắc phục các thiệt hại đối với các hành vi gây ra lũ, lụt, ngập úng nhân tạo ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và sinh hoạt của nhân dân ở hạ du theo quy định tại khoản 5 Điều này.”

Bà Phương nói: Đấy, các bà thấy không? Luật bây giờ rất chặt chẽ để bảo vệ nguồn nước, bảo vệ cuộc sống cho dân mình.

Tất cả các bà đồng thanh: Đúng rồi!

Bà Tám cười: Thôi, hiểu luật rồi, giờ đi chợ cho kịp mấy bà ơi!