Trong giao dịch dân sự, việc xác định tài sản chung hay tài sản riêng của vợ chồng có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định chủ thể tham gia quan hệ dân sự và các vấn đề liên quan khác đến tài sản. Để chứng minh về tình trạng hôn nhân, phải có các giấy tờ liên quan được pháp luật về hộ tịch quy định.
Chủ thể là pháp nhân là doanh nghiệp khi tham gia các giao dịch dân sự phải có các giấy tờ chứng minh. Đồng thời, việc xác định người có thẩm quyền ký hợp đồng, giao dịch phải chính xác để đảm bảo tính hiệu lực của hợp đồng, giao dịch.
Việc xác định chủ thế trong tham gia các quan hệ dân sự là yếu tố quan trọng để xem xét các quyền và nghĩa vụ của họ theo đúng quy định pháp luật. Đối với trường hợp người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam sinh sống lâu dài ở nước ngoài có những vướng mắc liên quan đến xác định yếu tố cư trú ở nước ngoài.
Hộ gia đình sử dụng đất được quy định tại khoản 29 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013: “Hộ gia đình sử dụng đất là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất; nhận chuyển quyền sử dụng đất”. Tuy nhiên, từ khái niệm trên, để có căn cứ xác định thành viên hộ gia đình sử dụng đất trong các hợp đồng, giao dịch liên quan đến hộ gia đình sử dụng đất là vấn đề phức tạp vì có thể bỏ sót người, tiềm ẩn nguy cơ cao về tranh chấp đất đai. Dưới đây là một số giấy tờ có thể làm căn cứ để xác định thành viên hộ gia đình sử dụng đất.
Theo quy định tại Điều 40, Điều 41 Luật Công chứng năm 2014 về thủ tục chung công chứng hợp đồng, giao dịch, một trong những giấy tờ của hồ sơ công chứng là bản sao giấy tờ tùy thân của người yêu cầu công chứng. Vậy giấy tờ tùy thân là giấy tờ gì và căn cứ nào để xác định?
Công chứng, chứng thực là công cụ giúp bảo đảm cho tính pháp lý của hợp đồng, giao dịch. Trong đó, công chứng chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng, giao dịch dân sự; chứng thực hợp đồng, giao dịch giúp chứng thực về thời gian, địa điểm giao kết hợp đồng, giao dịch; năng lực hành vi dân sự, ý chí tự nguyện, chữ ký hoặc dấu điểm chỉ của các bên tham gia hợp đồng, giao dịch. Do đó, trong một số trường hợp, pháp luật quy định các loại hợp đồng, giao dịch bắt buộc phải công chứng, chứng thực mới có hiệu lực pháp luật, đồng thời có quy định mẫu văn bản hợp đồng, giao dịch để thực hiện.
Chủ thể trong quan hệ dân sự theo quy định tại Bộ luật Dân sự năm 2015 có sự khác biệt cơ bản so với Bộ luật Dân sự năm 2005. Qua quá trình áp dụng, quy định về chủ thể trong Bộ luật Dân sự năm 2015 phát sinh những bất cập với các quan điểm, nhận thức khác nhau, dẫn đến sự thiếu thống nhất và tiềm ẩn những tranh chấp khó giải quyết.