Trong buổi trò chuyện đầu tiên, ông Ân cho biết phía sau mỗi căn nhà có một phần đất lưu không giáp ranh nhau và đề nghị hai gia đình cùng giữ gìn vệ sinh, bảo đảm môi trường sống chung. Anh Biên đồng ý và cho rằng đó là điều đương nhiên, cũng rất thích cách cư xử này của ông Ân.

Thời gian đầu, quan hệ giữa hai gia đình diễn ra khá bình thường. Thế nhưng hơn một tháng nay, hai gia đình không còn vui vẻ như trước, nguyên do là mỗi lần gặp nhau, ông Ân đều lớn tiếng yêu cầu anh Biên phải giải thích và có phương án bồi thường vì sau khi anh Biên xây dựng, cơi nới thêm một phòng ở phía sau khu bếp, phần tường và công trình phụ nhà ông Ân xuất hiện tình trạng rạn nứt, lún sụt, việc này có nguy cơ gây mất an toàn cho cả hai gia đình. Ông Ân cho rằng nguyên nhân trực tiếp là do việc cơi nới của nhà anh Biên. Ngược lại, anh Biên kiên quyết không thừa nhận lỗi, cho rằng nhà mình xây dựng đúng phép, còn nhà ông Ân vốn đã xuống cấp do tuổi thọ công trình.

Suốt nhiều ngày, ông Ân và anh Biên cứ gặp nhau là lời qua tiếng lại, làm ồn ào cả khu xóm, thậm chí lôi kéo cả con cháu hai bên vào những ánh nhìn nặng nề, khó chịu. Đỉnh điểm là khi ông Ân đổ rác thải vào phần đất giáp ranh nhau gây ô nhiễm môi trường, mâu thuẫn càng thêm gay gắt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến không khí sinh hoạt chung và sự an toàn của khu xóm.

Trước phản ánh của ông Ân, Tổ trưởng Tổ hòa giải khu phố đã trực tiếp cử hòa giải viên xuống tìm hiểu thực tế và mời hai gia đình ông Ân và anh Biên tham gia buổi hòa giải.

Mở đầu buổi làm việc, Tổ trưởng Tổ hòa giải đề nghị hai bên bình tĩnh, lần lượt trình bày quan điểm.

Anh Biên khẳng định: “Gia đình tôi xây dựng có xin phép, làm đúng quy định. Nhà của ông Ân đã xây hơn 30 năm, nhà xuống cấp là chuyện bình thường. Việc tường nhà ông Ân nứt không thể đổ hết cho tôi được.”

Trong khi đó, ông Ân trình bày: “Từ trước tới nay nhà tôi không hề bị nứt. Chỉ từ khi nhà anh Biên cơi nới thêm phòng thì mới xảy ra hiện tượng rạn nứt, lún. Tôi không đòi hỏi gì quá đáng, chỉ mong được sửa chữa lại để bảo đảm an toàn.”

Sau khi lắng nghe, Tổ trưởng Tổ hòa giải đã phân tích rõ các căn cứ pháp lý liên quan để hai bên cùng hiểu.

Trước hết, hòa giải viên viện dẫn Điều 174 Bộ luật Dân sự năm 2015 về nghĩa vụ tôn trọng quy tắc xây dựng: “Khi xây dựng công trình, chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản phải tuân theo pháp luật về xây dựng, bảo đảm an toàn, không được xây vượt quá độ cao, khoảng cách mà pháp luật về xây dựng quy định và không được xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu, người có quyền khác đối với tài sản là bất động sản liền kề và xung quanh.”

Tiếp đó, hòa giải viên phân tích Điều 605 Bộ luật Dân sự năm 2015 về bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng gây ra.

“Chủ sở hữu, người chiếm hữu, người được giao quản lý, sử dụng nhà cửa, công trình xây dựng khác phải bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác đó gây thiệt hại cho người khác.

Khi người thi công có lỗi trong việc để nhà cửa, công trình xây dựng khác gây thiệt hại thì phải liên đới bồi thường.”

Theo quy định này, nếu việc xây dựng gây thiệt hại cho nhà liền kề thì chủ sở hữu công trình phải có trách nhiệm bồi thường, kể cả trong trường hợp đã xin phép xây dựng. Ngoài ra, trong quá trình thi công, chủ xây dựng còn có nghĩa vụ: Áp dụng các biện pháp bảo đảm an toàn, không gây lún, nứt cho công trình xung quanh; bảo đảm vệ sinh môi trường, hạn chế tiếng ồn, chất thải; khắc phục và bồi thường thiệt hại thực tế phát sinh.

Bên cạnh việc phân tích “chữ lý”, hòa giải viên cũng nhẹ nhàng nhấn mạnh “chữ tình”: “Hai gia đình sống là hàng xóm, tối lửa tắt đèn có nhau. Bác và anh không thấy người xưa từng nói “Bán anh em xa, mua láng giềng gần” đúng không ạ. Sự việc xảy ra có thể ngoài mong muốn, nhưng nếu không khắc phục kịp thời thì không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ xóm giềng mà còn ảnh hưởng đến an ninh, trật tự khu phố.”

Từ đó, Tổ hòa giải đề nghị: Hai bên thống nhất kiểm tra, đánh giá mức độ thiệt hại thực tế; anh Biên xem xét hỗ trợ kinh phí hoặc trực tiếp sửa chữa phần tường, công trình bị nứt cho nhà ông Ân; hai gia đình chấm dứt lời qua tiếng lại, tránh làm ảnh hưởng đến con cháu và cộng đồng dân cư.

Sau khi được phân tích thấu đáo, anh Biên đã nhìn nhận: “Dù không cố ý, nhưng việc xây dựng của gia đình tôi đã ảnh hưởng đến nhà ông Ân. Tôi đồng ý hỗ trợ kinh phí và cùng ông Ân sửa chữa lại phần tường bị nứt trong thời gian sớm nhất. Tôi cũng mong ông Ân không vứt rác thải sang phần giáp ranh giữa hai nhà làm ảnh hưởng môi trường sống. ”

Ông Ân cũng dịu lại, bày tỏ sự cảm thông, xin lỗi vì đã vứt rác thải làm ảnh hưởng đến gia đình anh Biên và cả gia đình mình nữa. Do đó, ông Ân đồng thuận với phương án hòa giải.

Vụ việc được hòa giải thành, buổi hòa giải kết thúc trong không khí cởi mở. Việc sửa chữa được tiến hành kịp thời, bảo đảm an toàn cho cả hai gia đình. Quan hệ xóm giềng dần được hàn gắn, cuộc sống sinh hoạt chung trở lại yên bình, đoàn kết./.