Lời mời gọi “việc nhẹ, lương cao”

Những ngày cuối năm, khi nhiều người tất bật lo toan cho cuộc sống, thì Lan – một cô gái trẻ ở quê – lại ngồi thẫn thờ trong căn nhà nhỏ, tay lướt điện thoại tìm việc làm. Học xong trung cấp nhưng chưa xin được việc ổn định, Lan luôn canh cánh nỗi lo về tương lai.

(Điện thoại rung, Lan đọc tin nhắn)

Hùng: Em Lan phải không? Anh thấy em đăng bài tìm việc trên Facebook. Bên anh đang cần tuyển người làm máy tính bên Cam-pu-chia, việc nhẹ nhàng, lương từ 25 đến 30 triệu một tháng, bao ăn ở, không cần bằng cấp.

Lan giật mình, trong lòng vừa mừng vừa lo.

Lan: Lương cao vậy hả anh? Có cần hợp đồng hay làm thủ tục gì không?

Hùng: Không cần đâu em. Toàn người quen giới thiệu với nhau, đi đường tiểu ngạch cho nhanh, khỏi rườm rà giấy tờ.

Những lời hứa hẹn “việc nhẹ, lương cao” khiến Lan xiêu lòng. Cô bắt đầu chuẩn bị hành lý.

Lời cảnh báo kịp thời

Mai – sinh viên Luật năm tư, bạn thân của Lan , ghé sang chơi, thấy Lan thu xếp đồ đạc thì ngạc nhiên hỏi.

Mai: Lan đi đâu mà chuẩn bị đồ nhiều vậy?

Lan kể lại chuyện được giới thiệu đi làm bên Cam-pu-chia. Nghe xong, Mai tỏ rõ vẻ lo lắng.

Mai: Dạo này báo chí phản ánh rất nhiều vụ người dân bị lừa sang Cam-pu-chia rồi bị giam giữ, quản lý chặt chẽ trong các cơ sở lừa đảo. Nhiều người bị ép làm việc quá sức, nếu không đạt chỉ tiêu thì bị đánh đập, chích điện, đe dọa tinh thần, thậm chí bị giam lỏng, tước giấy tờ tùy thân. Nguy hiểm hơn, có những trường hợp bị đe dọa bán cho các nhóm khác, bị cưỡng ép lao động hoặc đối mặt với nguy cơ bị xâm hại nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng như mua bán nội tạng. Đi không hợp đồng, không thủ tục xuất cảnh hợp pháp là rất nguy hiểm đó Lan.

Lan: Nhưng người ta nói bảo đảm an toàn mà…

Mai: Theo khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống mua bán người quy định: “Mua bán người là hành vi tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp, chuyển giao hoặc tiếp nhận người nhằm mục đích nhận tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác, bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể người hoặc nhằm mục đích vô nhân đạo khác bằng cách dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lừa gạt hoặc thủ đoạn khác.”

Đồng thời, Điều 3 Luật Phòng, chống mua bán người quy định nghiêm cấm hành vi dụ dỗ, lừa gạt đưa người ra nước ngoài trái phép để bóc lột sức lao động, cưỡng bức lao động hoặc ép tham gia các hoạt động phi pháp.

Điểm b, khoản 2, Điều 6 Luật Phòng, chống mua bán người quy định: “Nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân có nghĩa vụ cung cấp thông tin liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống mua bán người cho cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền”.

Nghị định số 162/2025/NĐ-CP ngày 29/6/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật phòng, chống mua bán người cũng quy định cụ thể trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong việc phát hiện, ngăn chặn, xử lý và bảo vệ nạn nhân của hành vi mua bán người.

Vì vậy, những lời mời gọi “việc nhẹ, lương cao” như vậy là rất nguy hiểm đó Lan.

Nghe Mai phân tích, Lan bắt đầu lo sợ. Hai người quyết định đến Công an phường trình bày sự việc.

Vai trò của Công an phường

Sau khi nghe Lan và Mai trình bày, cán bộ Công an phường nghiêm túc trao đổi.

Cán bộ: Đây là thủ đoạn phổ biến của tội phạm mua bán người hiện nay. Chính quyền địa phương có trách nhiệm tiếp nhận tin báo, kịp thời xác minh, ngăn chặn và phối hợp các cơ quan chức năng xử lý theo quy định.

Theo khoản 2 và khoản 3 Điều 4 Nghị định 162/2025/NĐ-CP, khi người dân phát hiện dấu hiệu nghi vấn về mua bán người, có thể gọi ngay số 111 – Tổng đài quốc gia về phòng, chống mua bán người – để tố giác, tin báo và được tư vấn hỗ trợ. Tổng đài hoạt động 24 giờ tất cả các ngày để tiếp nhận tin báo, tố giác về hành vi mua bán người, được Nhà nước bảo đảm nguồn lực hoạt động. Tổng đài thực hiện ghi âm tự động và miễn cước phí đối với tất cả các cuộc gọi đến, gọi đi. Tổng đài được quảng bá số điện thoại theo quy định của pháp luật chuyên ngành về viễn thông, quảng cáo.

Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Tổng đài có trách nhiệm chuyển thông tin đến Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển và Ủy ban nhân dân cấp xã nơi liên quan để phối hợp xử lý, hỗ trợ và bảo vệ kịp thời theo quy định pháp luật. Hoặc người dân khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn có thể báo ngay cho Công an xã, phường, thị trấn; Ủy ban nhân dân cấp xã; hoặc các cơ quan chức năng để được hỗ trợ, bảo vệ kịp thời.

Lan lo lắng hỏi:

Lan: Vậy giờ em phải làm sao ạ? Em sợ Hùng lại tìm đến em để lôi kéo, dụ dỗ em sang Cam-pu-chia.

Cán bộ: Em yên tâm. Điều 34 Luật Phòng, chống mua bán người quy định: “Những người sau đây nếu bị xâm hại, bị đe dọa xâm hại, có nguy cơ bị xâm hại đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp khác do có liên quan đến vụ việc, vụ án mua bán người thì tùy từng trường hợp được áp dụng các biện pháp bảo vệ quy định tại Điều 35 của Luật này:

1. Nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng;

2. Người thân thích của nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân;

3. Cá nhân tham gia phòng, chống mua bán người hoặc hỗ trợ nạn nhân.”

Như vậy, phía Công an phường sẽ có biện pháp bảo vệ em, Mai và gia đình.

Đồng thời, Điều 12 Nghị định 162/2025/NĐ-CP quy định các biện pháp bảo vệ như sau:

“1. Bố trí nơi tạm lánh an toàn

a) Trường hợp có căn cứ cho rằng, các đối tượng được bảo vệ có nguy cơ bị đe dọa tính mạng, sức khỏe thì các cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp bảo vệ hoặc người có thẩm quyền ra quyết định áp dụng biện pháp bảo vệ quy định tại Điều 13 Nghị định này bố trí nơi tạm lánh an toàn cho họ;

b) Nơi tạm lánh phải bảo đảm các điều kiện cơ bản về ăn, ở, chăm sóc y tế và bảo mật thông tin;

2. Thực hiện các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn hành vi xâm hại

a) Bảo vệ thông tin cá nhân, nơi cư trú, nơi làm việc, học tập của người được bảo vệ;

b) Bố trí lực lượng bảo vệ tại nơi cư trú, làm việc, học tập, đi lại của người được bảo vệ;

c) Kịp thời phát hiện nguy cơ bị đe dọa, xâm hại sức khỏe, tính mạng của người được bảo vệ và áp dụng các biện pháp bảo vệ. Trường hợp không đủ điều kiện để thực hiện các biện pháp bảo vệ thì đề nghị cơ quan Công an, Quân đội hỗ trợ áp dụng biện pháp bảo vệ.

3. Người được bảo vệ từ chối hoặc không chấp hành đầy đủ biện pháp bảo vệ

a) Trường hợp có căn cứ cho rằng lý do từ chối áp dụng biện pháp bảo vệ là chính đáng, cam kết bằng văn bản về việc tự chịu trách nhiệm an toàn của người được bảo vệ thì cơ quan có thẩm quyền không áp dụng biện pháp bảo vệ đối với người này;

b) Trường hợp người được bảo vệ từ chối biện pháp bảo vệ nhưng cơ quan hoặc người có thẩm quyền áp dụng biện pháp bảo vệ có căn cứ cho rằng việc từ chối là do bị đe dọa, khống chế, mua chuộc hoặc ép buộc, thì cơ quan hoặc người có thẩm quyền vẫn tiếp tục áp dụng biện pháp bảo vệ phù hợp, nhằm bảo đảm an toàn cho người đó;

c) Trường hợp sau khi có quyết định áp dụng biện pháp bảo vệ nhưng người đó không thực hiện theo hướng dẫn, quy định của cơ quan hoặc người có thẩm quyền áp dụng biện pháp bảo vệ dẫn đến nguy cơ mất an toàn thì người được bảo vệ phải tự chịu trách nhiệm về hậu quả xảy ra.

4. Việc ghi nhận lý do từ chối và quyết định tiếp tục hay điều chỉnh biện pháp bảo vệ trong các trường hợp nêu tại khoản 3 Điều này phải được lập thành văn bản, có chữ ký của người được bảo vệ và người áp dụng biện pháp bảo vệ; lưu giữ tại hồ sơ quản lý theo quy định.”

Lan: Như vậy thì em yên tâm rồi, nhưng nếu lỡ có người đã bị lừa sang bên đó thì sao ạ?

Cán bộ: Nạn nhân của mua bán người sẽ được bảo vệ an toàn, giữ bí mật thông tin cá nhân; đồng thời, theo quy định từ Điều 17 đến Điều 25 Chương III – Quy định về đối tượng, chế độ, trình tự thực hiện hỗ trợ của Nghị định số 162/2025/NĐ-CP bao gồm: hỗ trợ nhu cầu thiết yếu, hỗ trợ y tế, hỗ trợ phiên dịch, hỗ trợ pháp luật, trợ giúp pháp lý, hỗ trợ chi phí đi lại, hỗ trợ tâm lý, hỗ trợ học văn hóa, học nghề và trợ cấp khó khăn ban đầu, hỗ trợ vay vốn; tư vấn, tạo điều kiện để có việc làm, hòa nhập cộng đồng theo quy định pháp luật.

Ngăn chặn hành vi vi phạm

Từ nguồn tin do Lan cung cấp, cơ quan chức năng tiến hành xác minh. Đối tượng Hùng được mời đến trụ sở Công an để làm việc.

Cán bộ: Anh Hùng, qua xác minh ban đầu, chúng tôi có căn cứ cho thấy anh đã sử dụng mạng xã hội để dụ dỗ, lôi kéo người khác đi làm việc tại Cam-pu-chia bằng những thông tin không đúng sự thật.

Hùng (lúng túng): Tôi chỉ giới thiệu việc làm giúp họ thôi, chứ đâu có ép buộc ai…

Cán bộ: Anh cần hiểu rõ, theo Điều 150 Bộ luật Hình sự quy định hành vi dùng thủ đoạn lừa gạt, dụ dỗ, đưa người ra nước ngoài nhằm bóc lột sức lao động hoặc vì mục đích phi pháp có thể cấu thành tội mua bán người, khung hình phạt cao nhất có thể lên đến 20 năm tù.

Ngoài ra, nếu có hành vi gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác thông qua việc thu tiền môi giới, tiền đưa đi làm việc thì còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 174 của Bộ luật Hình sự.

Nghe đến đó, Hùng cúi đầu, im lặng.

Cán bộ: Pháp luật quy định rất nghiêm đối với tội phạm mua bán người, đặc biệt là hành vi mua bán người xuyên biên giới. Cơ quan chức năng sẽ tiếp tục điều tra, làm rõ và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, nhằm răn đe và phòng ngừa chung.

Bài học cảnh tỉnh

Sau sự việc, Lan thở phào nhẹ nhõm.

Lan: Chỉ vì thiếu hiểu biết pháp luật mà suýt nữa em đã đánh đổi tự do, thậm chí là tính mạng.

Mai: Hiểu biết pháp luật chính là cách tốt nhất để tự bảo vệ mình và người thân.

Cán bộ: Người dân cần cảnh giác với lời mời “việc nhẹ, lương cao”; không xuất cảnh trái phép; khi có nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài, người lao động phải thông qua doanh nghiệp, đơn vị hoặc chương trình do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý và cấp phép, tuyệt đối không nghe theo lời môi giới trái phép.

Kết:

Mua bán người thường bắt đầu từ sự cả tin trước những lời hứa hẹn hấp dẫn. Mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, chấp hành pháp luật và kịp thời tố giác các hành vi nghi vấn.

Pháp luật là lá chắn bảo vệ bạn – Đừng để “việc nhẹ, lương cao” trở thành cạm bẫy mua bán người!