1. Em trai chị Vân người là người khuyết tật, bố mẹ chị hiện nay đã mất không có người chăm sóc nên em chị Vân hiện đang được chăm sóc tại cơ sở chăm sóc người khuyết tật. Do đó, chị muốn biết về hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả; việc thi hành các hình thức xử phạt vi phạm hành chính, các biện pháp khắc phục hậu quả của cơ sở chăm sóc người khuyết tật.
Trả lời (mang tính chất tham khảo):
Điều 5 Nghị định số 98/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em quy định về hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả; việc thi hành các hình thức xử phạt vi phạm hành chính, các biện pháp khắc phục hậu quả của cơ sở chăm sóc người khuyết tật như sau:
1. Hình thức xử phạt chính:
a) Phạt cảnh cáo;
b) Phạt tiền.
2. Hình thức xử phạt bổ sung:
a) Tịch thu tang vật vi phạm hành chính;
b) Đình chỉ có thời hạn một phần hoặc toàn bộ hoạt động kinh doanh liên quan đến hành vi vi phạm trong thời gian từ 01 tháng đến 03 tháng;
c) Đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 03 tháng đến 06 tháng.
3. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại các điểm a, đ, e và i khoản 1 Điều 28 Luật Xử lý vi phạm hành chính;
b) Buộc dừng chăm sóc, nuôi dưỡng;
c) Buộc thu hồi, xóa, gỡ bỏ các thông tin, hình ảnh, hồ sơ của nạn nhân mua bán người, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân;
d) Buộc xin lỗi khi có yêu cầu;
đ) Buộc hoàn trả số tiền đã thu trái pháp luật;
e) Buộc chi trả toàn bộ chỉ phí khám bệnh, chữa bệnh;
g) Buộc sửa chữa, bổ sung, bảo đảm cơ sở vật chất, nhân sự theo quy định;
h) Buộc chi trả chế độ chính sách đúng quy định;
i) Buộc hoàn trả số tiền hoặc hàng cứu trợ do thực hiện hành vi vi phạm; k) Buộc nộp lại giấy xác nhận khuyết tật;
1) Buộc thực hiện đầy đủ trách nhiệm của hội đồng hoặc buộc thực hiện đầy đủ phương pháp xác định mức độ khuyết tật, xác định lại mức độ khuyết tật;
m) Buộc thực hiện xác định, xác định lại mức độ khuyết tật;
n) Buộc chỉi trả toàn bộ chi phí mua sách, vở, đồ dùng học tập cho trẻ em;
o) Buộc bổ sung đủ chương trình, giáo trình, đội ngũ nhà giáo phù hợp với giáo dục nghể nghiệp cho người khuyết tật;
p) Buộc cấp văn bằng, chứng chỉ;
q) Buộc thu hồi và tiêu hủy sản phẩm, ấn phẩm, đồ chơi, báo in và xuất bản phẩm;
r) Buộc gỡ bỏ tin, bài trên báo điện tử, tạp chí điện tử, báo nói, báo hình, xuất bản phẩm điện tử;
s) Buộc chấm dứt việc nhận chăm sóc thay thế, chuyển hình thức chăm sóc thay thế trẻ em phù hợp;
t) Buộc di dời cơ sở dịch vụ, cơ sở sản xuất, kho chứa hàng hóa độc hại, có nguy cơ trực tiếp phát sinh cháy, nổ hoặc cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, cơ sở giáo dục, y tế, văn hóa, điểm vui chơi, giải trí của trẻ em;
u) Buộc tháo dỡ công trình, thiết bị;
v) Buộc thực hiện kịp thời các biện pháp bảo đảm an toàn;
x) Buộc gỡ bỏ thông tin, dịch vụ gây hại cho trẻ em; gỡ bỏ các dịch vụ, ứng dụng giả mạo, xuyên tạc xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của trė em trên môi trường mạng;
y) Buộc thu hồi, xóa, gỡ bỏ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em.
Như vậy, nếu các cơ sở trợ giúp xã hội mà vi phạm pháp luật thì sẽ bị xử phạt như các viện dẫn trên.
2. Anh Được ở phường PX, thành phố Huế hỏi: Tôi có người bạn đang làm trong lĩnh vực công tác xã hội, chúng tôi đang thắc mắc nếu có vi phạm quy định về khai hưởng chính sách trợ giúp xã hội, trợ cấp hưu trí xã hội, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán người thì sẽ bị pháp luật xử lý như thế nào?
Trả lời (mang tính chất tham khảo):
Điều 7 Nghị định số 98/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em quy định về vi phạm quy định về khai hưởng chính sách trợ giúp xã hội, trợ cấp hưu trí xã hội, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán người như sau:
- Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với cá nhân có hành vi giả mạo, gian dối để được hưởng trợ giúp xã hội khẩn cấp nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vì giả mạo, gian dối là nạn nhân bị mua bán người để được hưởng một trong các chính sách hỗ trợ sau: học văn hoá, học nghể hoặc trợ cấp khó khăn ban đầu nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đổi với một trong các hành vị sau: Khai báo gian dối để được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; Khai báo gian dối để được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; Khai báo gian dối để được hưởng hỗ trợ kinh phí chăm sóc, nuôi dưỡng hằng tháng nhưng chưa đến mc truy cứu trách nhiệm hình sự; Khai báo gian dối để được tiếp nhận vào chăm sóc, nuôi dưỡng tại cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, cơ sở chăm sóc người cao tuổi, cơ sở chăm sóc người khuyết tật, cơ sở hỗ trợ nạn nhân.
- Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vì phạm quy định tại khoản 1, khoản 2, điểm a, điểm b, điểm c khoản 3 Điều này; Buộc dừng chăm sóc, nuôi dưỡng tại cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, cơ sở chăm sóc người cao tuổi, cơ sở chăm sóc người khuyết tật, cơ sở hỗ trợ nạn nhân đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm d khoản 3 Điều này.
Như vậy, theo quy định trên, nếu có vi phạm quy định về khai hưởng chính sách trợ giúp xã hội, trợ cấp hưu trí xã hội, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán người thì sẽ bị xử phạt như các viện dẫn nêu trên.
3. Anh Việt Anh ở xã HP, thành phố Huế hỏi: Hiện nay, pháp luật có quy định về hành vi vi phạm quy định về trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng của người đứng ra nhận chăm sóc, nuôi dưỡng đối tượng bảo trợ xã hội, người cao tuổi, người khuyết tật và trẻ em tại cộng đồng như thế nào?
Trả lời (mang tính chất tham khảo):
Điều 9 Nghị định số 98/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em quy định về vi phạm quy định về trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng của người đứng ra nhận chăm sóc, nuôi dưỡng đối tượng bảo trợ xã hội, người cao tuổi, người khuyết tật và trẻ em tại cộng đồng sẽ bị xử phạt như sau:
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với người đứng ra nhận nuôi dưỡng, chăm sóc thực hiện một trong các hành vi sau đổi với đối tượng được nhận chăm sóc, nuôi dưỡng tại cộng đồng nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự: Bắt nhịn ăn; bắt nhịn uống; không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân; Bắt sống ở nơi có môi trường độc hại, nguy hiểm; Lăng mạ, ngược đãi, xúc phạm, hành hạ, phân biệt đối xử đối với đối tượng bảo trợ xã hội, người cao tuổi, người khuyết tật và trẻ em.
- Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với người đứng ra nhận chăm sóc, nuôi dưỡng thực hiện một trong các hành vi nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sau: Lợi dụng việc nhận chăm sóc, nuôi dưỡng để trục lợi; Ép buộc đối tượng được nhận chăm sóc, nuôi dưỡng lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm
- Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với người đứng ra nhận chăm sóc, nuôi đưỡng thực hiện một trong các hành vi nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sau: Dụ dỗ, lôi kéo đối tượng được nhận chăm sóc, nuôi dưỡng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật; Ép buộc đối tượng được nhận chăm sóc, nuôi dưỡng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
- Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này; Buộc chi trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh cho đối tượng bị ảnh hưởng sức khỏe do hành vi vi phạm quy định tại khoản 1, điểm b khoản 2 và khoản 3 Điều này.
Như vậy, nếu một người mà có vi phạm quy định về trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng của người đứng ra nhận chăm sóc, nuôi dưỡng đối tượng bảo trợ xã hội, người cao tuổi, người khuyết tật và trẻ em tại cộng đồng thì sẽ bị xử phạt theo quy định pháp luật như viện dẫn trên .
4. Ông Hải ở phường P thắc mắc đối với các cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở chăm sóc người cao tuổi, cơ sở chăm sóc người khuyết tật, cơ sở hỗ trợ nạn nhân, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em nếu có hành vi vi phạm pháp luật về hoạt động thì sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời (mang tính chất tham khảo):
Điều 10 Nghị định số 98/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em quy định cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở chăm sóc người cao tuổi, cơ sở chăm sóc người khuyết tật, cơ sở hỗ trợ nạn nhân, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em nếu có hành vi vi phạm pháp luật về hoạt động thì sẽ bị xử lý như sau:
- Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với Cơ sở lưu trữ không đầy đủ các loại hồ sơ, giấy tờ của đối tượng được tiếp nhận nuôi dưỡng, chăm sóc theo quy định của pháp luật.
- Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với Cơ sở thực hiện một trong các hành vi sau: Không báo cáo định kỳ về tình hình hoạt động của Cơ sở theo quy định của pháp luật; Cấp không đủ hoặc cấp không bảo đảm chất lượng một trong số các vật dụng phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân thường ngày gồm: chăn, màn, chiếu, quần áo mùa hè, quần áo mùa đông, quần áo lót, khăn mặt, giày, dép, bàn chải đánh răng, thuốc chữa bệnh thông thường; vệ sinh cá nhân hàng tháng đổi với đối tượng là nữ, sách vở, đồ dùng học tập đối với đối tượng đang đi học và các đồ dùng khác theo quy định của pháp luật.
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với Cơ sở thực hiện một trong các hành vì sau: a) Sử dụng kinh phí, cơ sở vật chất của Cơ sở sai mục đích; b) Thu tiền dịch vụ trái với quy định của pháp luật; Không bảo đảm một trong các điều kiện về môi trường, y tế, cơ sở vật chất, nhân sự; Không tuân thủ quy trình cung cấp dịch vụ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.
- Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 3 Điều này; Buộc hoàn trả cho đối tượng các khoản tiền đã thu trái pháp luật đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản 3 Điều này; Buộc sửa chữa, bổ sung, bảo đảm cơ sở vật chất, nhân sự theo quy định đối với hành vì vi phạm quy định tại điểm c khoản 3 Điều này.
Như vậy, đối với các cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở chăm sóc người cao tuổi, cơ sở chăm sóc người khuyết tật, cơ sở hỗ trợ nạn nhân, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em nếu có hành vi vi phạm pháp luật về hoạt động thì sẽ bị xử phạt theo quy định pháp luật như viện dẫn trên.
5. Ông Phúc ở phường X đang thắc mắc việc vi phạm quy định về trách nhiệm của tổ chức dịch vụ chi trả sẽ bị xử lý như thế nào? Đồng thời ông phát hiện một số lượng hàng hoá cứu trợ cho các Cơ sở trợ giúp xã hội đã bị tráo đổi các sản phẩm hết hạn vào để phát cho các Cơ sở, ông đang thắc mắc việc vi phạm quy định về trách nhiệm của tổ chức dịch vụ chi trả và ráo đổi hàng hoà cứu trợ vậy có vi phạm pháp luật không?
Trả lời (mang tính chất tham khảo):
Tại Điều 9, Điều 10 Nghị định số 98/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em quy định vi phạm về trách nhiệm của tổ chức dịch vụ chỉ trả và về quản lý tiền, hàng cứu trợ sẽ bị xử lý như sau:
* Vi phạm về trách nhiệm của tổ chức dịch vụ chi trả:
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau: Chi trả trợ cấp xã hội hằng tháng, hỗ trợ kinh phí chăm sóc, nuôi dưỡng hằng tháng, trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng, hỗ trợ chi phí mai táng (gọi chung là chế độ chính sách) không đủ mức cho đối tượng theo quy định của pháp luật nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; Chi trả chế độ chính sách không đúng thời hạn cho đối tượng theo quy định của pháp luật nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau: Không chi trả chế độ chính sách cho đối tượng nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; Chỉ trả chế độ chính sách không đúng đối tượng nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc chi trả chế độ chính sách đúng quy định cho đối tượng đối với các hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này.
* Vi phạm về ráo đổi hàng hoá cứu trợ:
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự: Để hư hỏng, thất thoát tiền, hàng cứu trợ, trừ trường hợp bất khả kháng do thiên tai, hỏa hoạn; Sử dụng, phân phối tiền, hàng cứu trợ không đúng mục đích, không đúng đối tượng; Tráo đồi hàng cứu trợ.
- Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc hoàn trả số tiền hoặc bồi thường giá trị hàng cứu trợ bị hư hỏng, thất thoát do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 1 Điều này; Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vivi phạm quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này; Buộc chỉ trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh cho người sử dụng hàng cứu trợ bị ảnh hưởng sức khỏe do hành vi vi phạm quy định tại điểm a và điểm c khoản 1 Điều này.
Như vậy, hành vi Vi phạm về trách nhiệm của tổ chức dịch vụ chi trả và tráo đổi hàng hoá cứu trợ sẽ bị xử lý theo quy định như viện dẫn trên.
6. Chị Minh ở xã PB, thành phố Huế hỏi: hành vi vi phạm pháp luật bị nghiêm cấm đối với người khuyết tật được quy định như thế nào?
Trả lời (mang tính chất tham khảo):
Điều 13 Nghị định số 98/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 Nghị định quy định xử phạt hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em quy định các hành vi bị nghiêm cấm đối với người khuyết tật quy định cụ thể như sau:
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vị sau: Kỳ thị, phân biệt đối xử người khuyết tật; Cản trở quyền kết hôn, quyền nuôi con hợp pháp của người khuyết tật; Cản trở người khuyết tật sống độc lập, hòa nhập cộng đồng; Cản trở người khuyết tật tham gia bình đẳng vào các hoạt động xã hội; Cản trở người khuyết tật thực hiện quyền tiếp cận công nghệ thông tin.
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc người khuyết tật theo quy định của pháp luật.
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân, tình trạng của người khuyết tật, tổ chức của người khuyết tật, tổ chức vì người khuyết tật để trục lợi hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi lôi kéo, dụ dỗ hoặc ép buộc người khuyết tật thực hiện hành vi vi phạm pháp luật nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Như vậy, nếu bất kỳ ai có hành vi trên thì sẽ bị kỷ luật theo các hình thức được quy định tại các viện dẫn nêu trên.
7. Chị Xuân Ánh ở phường PX, thành phố Huế hỏi: Con trai chị (16 tuổi) là trẻ bị khuyết tật bẩm sinh chị đang thắc mắc quy định về Vi phạm quy định trách nhiệm chăm sóc sức khỏe đối với người khuyết tật của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và quy định về trách nhiệm giáo dục đối với người khuyết tật của cơ sở giáo dục?
Trả lời (mang tính chất tham khảo):
Tại Điều 14 và Điều 15 Nghị định số 98/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em quy định về hành vi vi phạm trách nhiệm chăm sóc sức khỏe đối với người khuyết tật của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và quy định về trách nhiệm giáo dục đối với người khuyết tật của cơ sở giáo dục như sau:
* Hành vi vi phạm quy định trách nhiệm chăm sóc sức khoẻ đối với người khuyết tật của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được quy định như sau:
- Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi không tư vấn biện pháp phòng ngừa và phát hiện sớm khuyết tật.
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện xác định khuyết tật bẩm sinh đối với trẻ em sơ sinh để kịp thời có biện pháp điều trị và chỉnh hình, phục hồi chức năng phù hợp.
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất phục vụ khám bệnh, chữa bệnh bào đảm điều kiện tiếp cận đối với người khuyết tật khi tiến hành cải tạo, sửa chữa cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
* Hành vi vi phạm về trách nhiệm giáo dục đối với người khuyết tật của cơ sở giáo dục được quy định như sau:
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vị sau: Không bảo đảm các điều kiện dạy và học phù hợp với người khuyết tật theo quy định của pháp luật; Không cung cấp phương tiện, tài liệu hỗ trợ học tập dành riêng cho người khuyết tật theo quy định của pháp luật; Không cho phép người khuyết tật được miễn, giảm một số môn học hoặc nội dung và hoạt động giáo dục mà khả năng của người khuyết tật không thể đáp ứng; Từ chối người khuyết tật nhập học ở độ tuổi cao hơn theo quy định của pháp luật; Đặt ra điều kiện tuyển sinh có nội dung hạn chế người khuyết tật, trừ một số trường hợp theo quy định của pháp luật; Không thực hiện ưu tiên tuyển sinh đối với người khuyết tật theo quy định của pháp luật; Cản trở quyền học tập của người khuyết tật.
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: Không thực hiện miễn, giảm học phí, chi phí đào tạo và các khoản đóng góp khác theo quy định của pháp luật về giáo dục; Không thực hiện cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất dạy và học bảo đảm điều kiện tiếp cận đối với người khuyết tật khi tiến hành cải tạo, sửa chữa cơ sở giáo dục.
Như vậy, theo quy định của pháp luật việc vi phạm trách nhiệm chăm sóc sức khỏe đối với người khuyết tật của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và quy định về trách nhiệm giáo dục đối với người khuyết tật của cơ sở giáo dục đã được viện dẫn như trên.