Thực tế thời gian qua, có nhiều giao dịch liên quan đến bất động sản. Làm thế nào để xác định tài sản là quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất hoặc quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là tài sản của vợ chồng hay là tài sản của một người. Việc căn cứ vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất hoặc quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (viết tắt là giấy chứng nhận) để xác định tình trạng tài sản của vợ chồng như thế nào? Bài viết phân tích các quy định của Luật Đất đai và Luật Hôn nhân và gia đình qua các thời kỳ để thấy rõ vấn đề trên.
Bảo vệ quyền của mình đối với tài sản là quyền của mỗi tổ chức, cá nhân đã được pháp luật ghi nhận. Đề thực hiện quyền này, các chủ thể có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện các biện pháp theo quy định của pháp luật. Một trong những biện pháp đó là yêu cầu cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp. Thực tế thời gian qua cho thấy, không ít cơ quan, tổ chức, cá nhân gửi đơn đến Sở Tư pháp đề nghị ngăn chặn các hợp đồng, giao dịch liên quan đến bất động sản, trong khi Sở Tư pháp không có chức năng, thẩm quyền để thực hiện. Để hiểu đúng, đầy đủ về biện pháp ngăn chặn và cơ quan có thẩm quyền ra quyết định ngăn chặn nhằm bảo vệ quyền của chủ sở hữu, bài viết giới thiệu, phân tích các quy định pháp luật có liên quan đến áp dụng biện pháp ngăn chặn.
Để đảm bảo hồ sơ, giấy tờ trong thực hiện các giao dịch của tổ chức, cá nhân, pháp luật quy định về công chứng, chứng thực các văn bản, giấy tờ. Một số trường hợp người dân được lựa chọn thực hiện công chứng/chứng thực tại Cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc thực hiện tại các tổ chức hành nghề công chứng.
Đấu giá tài sản là hình thức bán tài sản có từ hai người trở lên tham gia đấu giá theo nguyên tắc, trình tự và thủ tục theo quy định của Luật Đấu giá tài sản và pháp luật liên quan. Việc đấu giá thông qua tổ chức đấu giá tài sản hoặc Hội đồng đấu giá tài sản, hoặc Tổ chức mà Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ do Chính phủ thành lập để xử lý nợ xấu của tổ chức tín dụng (tổ chức này chỉ được đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ của tổ chức thông qua ký hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản với tổ chức đấu giá tài sản hoặc tự đấu giá tài sản). Trong đó, pháp luật quy định việc đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện giao đất, cho thuê đất đối với đất để thực hiện dự án có giá trị lớn do tổ chức đấu giá tài sản thực hiện hoặc phải thành lập Hội đồng đấu giá. Trong phạm vi, bài viết phân tích quy định thành lập Hội đồng đấu giá tài sản quyền sử dụng đất.
Giám định tư pháp là lĩnh vực có yêu cầu, đòi hỏi cao về mặt chuyên môn trong thực hiện nhiệm vụ cũng như việc chịu trách nhiệm với kết quả thực hiện giám định nhằm phục vụ cho hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự, giải quyết vụ việc dân sự, vụ án hành chính. Chính vì vây mà nguồn nhân lực trong lĩnh vực giám định tư pháp có thể nói là rất khó khăn. Thêm vào đó, chế độ, chính sách đối với người thực hiện giám định tư pháp chưa thật sự tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ nên những người có thể đáp ứng được tiêu chuẩn làm giám định tư pháp lại càng không “mặn mà”. Trước thực trạng đó, để xây dựng, phát triển đội ngũ giám định tư pháp, Thừa Thiên Huế là một trong những địa phương đi đầu trong việc ban hành chế độ, chính sách thu hút chuyên gia; tổ chức có năng lực tham gia hoạt động giám định tư pháp.
Luật Giám định tư pháp năm 2012 được Quốc hội thông qua ngày 20 tháng 6 năm 2012, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2013. Ngày 10 tháng 6 năm 2020, Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2021 (sau đây gọi chung là Luật Giám định tư pháp). Luật Giám định tư pháp quy định rất rõ ràng về cá nhân, tổ chức giám định tư pháp. Tuy nhiên, qua gần 10 năm thi hành Luật Giám định tư pháp, không ít cơ quan, tổ chức, cá nhân chưa hiểu đúng, đầy đủ, thậm chí nhầm lẫn các quy định về người giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp và cả trách nhiệm thực hiện giám định của cá nhân, tổ chức chuyên môn có đủ tiêu chuẩn, điều kiện nhưng không thuộc danh sách người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc khi có trưng cầu của người trưng cầu giám định trong trường hợp đặc biệt.
Hệ thống pháp luật ra đời và gắn liền với nhà nước để thực hiện một trong những chức năng quan trọng là điều chỉnh các quan hệ xã hội, tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, củng cố chính quyền nhà nước; phát triển kinh tế - xã hội. Pháp luật phòng, chống tham nhũng của nước ta được hình thành cùng với sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Từ đó đến nay, pháp luật phòng, chống tham nhũng đã có những bước phát triển, hoàn thiện, ghi dấu vai trò, nhiệm vụ của mình trong từng giai đoạn đi lên của đất nước cũng như phù hợp với xu hướng phát triển tất yếu trong công tác phòng, chống tham nhũng trên thế giới.
Trong bối cảnh tăng cường xã hội hóa dịch vụ công chứng, vai trò của các Phòng Công chứng được xác định là “giữ vai trò chủ đạo, then chốt trong thị trường dịch vụ công chứng phục vụ nhiệm vụ chính trị, công tác quản lý nhà nước” (điểm b khoản 2 mục I Nghị quyết số 172/NQ-CP ngày 19 tháng 11 năm 2020 của Chính phủ về chính sách phát triển nghề công chứng). Vậy tiêu chí nào để xác định vài trò “chủ đạo, then chốt” của Phòng Công chứng trong thị trường dịch vụ công chứng?
Trong quá trình hoạt động của các tổ chức hành nghề công chứng, không tránh khỏi biến động về thành viên hợp danh. Và khi có sự thay đổi về công chứng viên (hợp danh và hợp đồng) thì phải được Sở Tư pháp ghi nhận nội dung thay đổi. Tuy nhiên, nhiều trường hợp chưa hiểu đầy đủ về việc việc xác định các thời điểm liên quan, như: Thời điểm hợp danh của thành viên hợp danh mới và thời điểm được hành nghề công chứng của thành viên hợp danh mới; thời điểm chấm dứt tư cách thành viên hợp danh và thời điểm xóa đăng ký hành nghề và thu hồi Thẻ công chứng viên. Bài viết sau đây phân tích về các thời điểm trên để làm rõ thời điểm và trách nhiệm của công chứng viên.