Trời vào hè, ở Huế, mặt trời như "vàng rực", "chói chang", tỏa xuống như đổ lửa, khiến không khí nóng hầm hập, hơi nước bốc lên từ mặt đường, mặt sông, nắng nóng như thiêu như đốt. Vì thế, mọi người không có việc gì cần thiết phải ra ngoài đều trốn trong nhà, tránh việc ra đường vào thời tiết khắc nghiệt này. Đang chuẩn bị dọn dẹp chén bát chuẩn bị ngủ trưa thì nghe tiếng gọi gấp vọng từ cổng vào:
Cháu Min: Bác Hà ơi, bác Hà ơi, nhanh sang nhà cháu gấp, bác cứu mẹ cháu với ạ, không là không kịp đâu bác.
Chị Hà: Nghe Min nói vậy, bà vội thả chén bát xuống, chạy nhanh ra cổng: Min ơi, có chuyện gì vậy Min? Mẹ cháu bị làm sao?
Cháu Min (vừa khóc vừa nói): Bác Hà ơi, mẹ cháu đang bị bố cháu đánh, bác nhanh sang can bố cháu, không mẹ cháu nguy mất.
Chị Hà nghe đến đây chạy tức tốc sang nhà cháu Min, đúng lúc thấy cảnh anh Cảnh - bố cháu Min đang cầm cái chổi định đánh vào lưng chị Nơ - vợ anh Cảnh. Chị Hà chạy đến dành lấy cái chổi, rồi nói: Cảnh ơi, bình tĩnh em, có chuyện gì mà em đánh vợ vậy, bình tĩnh nói chuyện đã em.
Anh Cảnh (giọng ngà ngà say): Chị Hà à, chị tránh ra để em dạy vợ em. Nó láo toét dám dấu chai rượu của em.
Chị Hà quay sang bảo Min sang gọi thêm bác Thành (hàng xóm).
Bác Thành sang tới nơi thấy chị Hà đang cố gắng ngăn cản anh Cảnh, liền chạy đến, ôm lấy anh Cảnh lôi sang nhà mình. Sang nhà bác Thành được một lúc, sau khi được bác cho uống chút nước chanh pha chút muối, anh Cảnh lăn ra ngủ.
Lúc này, tại nhà anh Cảnh và chị Nơ, sau khi bác Thành lôi được anh Cảnh đi, chị Hà bắt đầu nói chuyện với chị Nơ.
Chị Hà: Nơ, sao vậy em? có chuyện gì mà đến cơ sự này à em?
Chị Nơ: Như được mở lòng bắt đầu tuôn ra những uất ức của mình: Chuyện là như thế này bác à:
“Sáng nay, lão đi uống rượu, trưa về say chân nam đá chân bắc, còn la lớn:
Anh Cảnh: Vợ đâu, mau dọn cơm, mấy giờ rồi mà cô vẫn chưa dọn cơm cho tôi ăn à? Mang thêm chai rượu ra đây.
Chị Nơ: Anh say rồi, vào trong nhà nghỉ đi, mấy đứa nhỏ đi học còn chưa về, đợi chúng về rồi cả nhà ăn cơm. Ông uống còn chưa đủ hay sao còn đòi uống tiếp.
Anh Cảnh: Ơ, con vợ này, ngày nào cũng nghe nói tới mấy đứa nhỏ, mấy đứa nhỏ, mày chỉ lo cho mấy đứa nhỏ, còn cái thân tao mày không lo à?
Chị Nơ: Anh say rồi đi nghỉ đi, tôi không muốn đôi co với anh lúc này. Lúc nào anh tỉnh rượu thì chúng ta nói chuyện.
Anh Cảnh: Cái gì, mày dám coi thường tao hả? Anh Cảnh vừa nói vừa đi vào bếp lục tìm chai rượu.
Chị Nơ: Rượu nhà này hết rồi, không có nữa đâu.
Anh Cảnh: Mày dám dấu chai rượu của tao à, để tao dạy cho mày biết thế nào là đạo làm vợ, làm vợ là phải yêu thương chồng, nghe lời chồng biết chưa? Cái tội không nghe lời để ông đây đánh cho chừa. Vừa nói anh Cảnh vừa xông vào đánh vợ.
Đúng lúc cháu Min về thấy vậy hét lên: Bố thôi đi, suốt ngày rượu chè, bây giờ còn đánh mẹ nữa. Bố là đàn ông, là trụ cột gia đình, bố làm thế mà được à?
Anh Cảnh: A, thằng này, mày đừng có láo, theo mẹ mày à. Tao đang dạy vợ, mày mà nói nữa, tao đánh cho cả mẹ, cả con bây giờ.
Chị Nơ: Min, con chạy đi! Con chạy qua gọi bác Hà giúp.
Anh Cảnh (Xông vào đánh vợ tiếp rồi nói): Đánh cho mày cái tội không biết dạy con này.
Cháu Min chạy sang nhà kêu bác Hà cứu giúp. Còn chị Nơ thì bị chồng đánh tới tấp. Chị Nơ vừa kể vừa khóc, giọng cứ nghẹn lại.
Chị Hà: Chết thật! Cái thằng không biết thương yêu vợ con gì cả, suốt ngày rượu chè. Đợi nó tỉnh táo, chị bảo bác Thành phân tích, giải thích thêm cho nó hiểu.
Chị Nơ: Nếu không nghĩ đến mấy đứa nhỏ thì em bỏ chồng cho rồi, chứ sống với lão chồng như thế này có ngày em cũng bị đánh chết mất thôi.
Chị Hà: Là đàn ông, trụ cột chính trong nhà mà lại cứ rượu chè say xỉn, đánh đập vợ con… Kiểu này còn ra thể thống gì nữa?
Chị Nơ: Khổ lắm chị ạ. Có hôm say rượu, ảnh không chỉ đánh chửi mẹ con em mà còn đuổi em và cháu Min ở ngoài nhà cả đêm.
Chị Hà: Không, không được! Lần trước chị cũng gặp và khuyên bảo chú ấy rồi cơ mà. Chị bảo cứ uống say về làm ầm ĩ như thế mấy đứa con nó làm sao mà học hành được? Đánh vợ như thế cô ấy ốm nằm một chỗ thì ai mà nuôi con cho chú? Chú ấy vâng vâng dạ dạ rồi mà vẫn chứng nào tật đấy!
Chị Nơ: Dạ, lúc không uống rượu anh ấy cũng thương vợ con mà chị. Chỉ tại rượu vào là anh mất hết tính người như vậy đó.
Chị Hà: Không được. Bây giờ cô nghe tôi, lên xã trình báo chính quyền cho họ xử lý chú ấy một lần, để chú ấy ngộ ra mà bỏ cái thói rượu chè rồi về vũ phu ấy đi, cho gia đình đầm ấm, cho hàng xóm yên ổn. Chứ bố mà cứ đánh mẹ như thế sẽ ảnh hưởng tâm lý mấy đứa nhỏ, lớn lên chúng đôi khi học thói xấu từ chú ấy nữa.
Chị Nơ: Thôi chị, em lỡ lấy phải người chồng ham rượu, cục cằn thì đành chịu chứ, giờ biết làm sao? Ai lại đi tố cáo chồng? Dù sao cũng là bố tụi nhỏ, số em nó thế rồi, em cũng muốn chịu đựng để yên nhà, yên cửa.
Chị Hà: Không được, cô nghĩ cho gia đình cô nhưng cô cũng phải nghĩ cho hàng xóm láng giềng, xã hội nữa chứ. Sống bên cạnh những người có nhiều tật xấu sẽ ảnh hưởng tới rất nhiều người, đặc biệt là trẻ nhỏ cô có hiểu không? Cô phải để công an, chính quyền can thiệp, chồng cô mới hiểu hành vi đó sai trái đến đâu, rồi còn sửa. Phải làm theo luật.
Tại nhà bác Thành, anh Cảnh ngủ thiếp đi mấy tiếng đồng hồ, tỉnh dậy đã thấy trời xế chiều, anh Cảnh ngồi dậy nhìn xung quanh, thấy bác Thành liền hỏi:
Anh Cảnh: Ồ, bác Thành, sao em lại ngủ ở nhà bác thế này?
Bác Thành: Chú không nhớ gì à? Trưa nay chú say tí bỉ, đánh vợ đánh con, tôi phải đưa sang đây đấy! Say đến nổi không nhớ gì luôn à?Chịu chú thật đấy!.
Anh Cảnh: Vậy à, em mắc cái bệnh uống rượu say là chả nhớ gì nữa? Mong bác thông cảm.
Bác Thành: Chú Cảnh, chú không nhớ gì luôn à? nhưng những hành động chú gây ra trong lúc say xỉn rất nguy hiểm. Đây hình như không phải lần đầu chú xử sự như vậy. Chú nên xem xét lại bản thân. Nếu vì say rượu thì chú nên hạn chế uống rượu bia. Giờ con cái lớn cả rồi, chú không thể có những hành động vũ phu với vợ như vậy. Đấy là cô Nợ chịu đựng cho êm cửa êm nhà, chứ cô ấy mà trình báo chính quyền là chú bị xử lý theo pháp luật rồi đấy. Không biết chú có biết về các quy định của pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình không? Tôi đọc cho chú nghe để rõ về hành vi của mình là trái pháp luật này:
Điểm a, điểm b khoản 1 Điều 3 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình quy định các hành vi bạo lực gia đình quy định:
“1. Hành vi bạo lực gia đình bao gồm:
a) Hành hạ, ngược đãi, đánh đập, đe dọa hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng;
b) Lăng mạ, chì chiết hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;”
Điều 9 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình quy định về quyền và trách nhiệm của người bị bạo lực gia đình như sau:
“Điều 9. Quyền và trách nhiệm của người bị bạo lực gia đình
1. Người bị bạo lực gia đình có các quyền sau đây:
a) Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền bảo vệ sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp khác có liên quan đến hành vi bạo lực gia đình;
b) Yêu cầu cơ quan, cá nhân có thẩm quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn, bảo vệ, hỗ trợ theo quy định của Luật này;
c) Được bố trí nơi tạm lánh, giữ bí mật về nơi tạm lánh và thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan;
d) Được cung cấp dịch vụ y tế, tư vấn tâm lý, kỹ năng để ứng phó với bạo lực gia đình, trợ giúp pháp lý và trợ giúp xã hội theo quy định của pháp luật;
đ) Yêu cầu người có hành vi bạo lực gia đình khắc phục hậu quả, bồi thường tổn hại về sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và thiệt hại về tài sản;
e) Được thông tin về quyền và nghĩa vụ liên quan trong quá trình giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp giữa các thành viên gia đình, xử lý hành vi bạo lực gia đình;
g) Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình;
h) Quyền khác theo quy định của pháp luật có liên quan đến phòng, chống bạo lực gia đình.
2. Người bị bạo lực gia đình, người giám hộ hoặc người đại diện theo pháp luật của người bị bạo lực gia đình có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời thông tin liên quan đến hành vi bạo lực gia đình khi có yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.”
Ngoài ra, Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30 tháng 10 năm 2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình quy định:
“Điều 37. Hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập, đe dọa hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng
1. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi đe dọa xâm hại đến sức khỏe, tính mạng thành viên gia đình.
2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng thành viên gia đình nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
3. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Hành hạ, ngược đãi như bắt nhịn ăn, nhịn uống, bắt chịu rét, mặc rách, không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân;
b) Sử dụng các công cụ, phương tiện hoặc các vật dụng khác gây thương tích cho thành viên gia đình nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự;
c) Người có hành vi bạo lực gia đình không kịp thời đưa người bị bạo lực gia đình đi cấp cứu, điều trị trong trường hợp người bị bạo lực gia đình cần được cấp cứu kịp thời hoặc không chăm sóc người bị bạo lực gia đình trong thời gian người bị bạo lực gia đình điều trị chấn thương do hành vi bạo lực gia đình, trừ trường hợp người bị bạo lực gia đình, người giám hộ hoặc người đại diện theo pháp luật của người bị bạo lực gia đình từ chối.
4. Hình thức xử phạt bổ sung:
Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản 3 nêu trên, trừ trường hợp tang vật, phương tiện vi phạm hành chính không phải là tài sản riêng của người thực hiện hành vi bạo lực gia đình.
5. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc xin lỗi công khai khi người bị bạo lực gia đình có yêu cầu tại nhà riêng, nơi làm việc, địa điểm khác hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng đối với hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1 và 2; các điểm a và b khoản 3 nêu trên;
b) Buộc chi trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 và điểm b khoản 3 nêu trên.”
Điều 39 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP cũng quy định:
“Điều 39. Hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình
1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi lăng mạ, chì chiết hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 dưới đây.
2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi tiết lộ hoặc phát tán thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình của thành viên gia đình nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm.
3. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc xin lỗi công khai khi người bị bạo lực gia đình có yêu cầu tại nhà riêng, nơi làm việc, địa điểm khác hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng đối với hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1 và 2 nêu trên;
b) Buộc thu hồi tư liệu, tài liệu, tờ rơi, bài viết, hình ảnh đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 nêu trên.”
Bên cạnh đó, khoản 22 Điều 1 Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 quy định về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác như sau:
“1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;
b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;
c) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;
d) Đối với ông, bà, cha, mẹ, thầy giáo, cô giáo của mình, người nuôi dưỡng, chữa bệnh cho mình;
đ) Có tổ chức;
e) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
g) Trong thời gian đang bị giữ, tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành án phạt tù, đang chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng hoặc đang chấp hành biện pháp xử lý vi phạm hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào trường giáo dưỡng hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc;
h) Thuê gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do được thuê;
i) Có tính chất côn đồ;
k) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 06 năm:
a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 11% đến 30%;
c) Phạm tội 02 lần trở lên;
d) Tái phạm nguy hiểm;
đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 nêu trên.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên, nếu không thuộc trường hợp quy định tại điểm b khoản 4 dưới đây;
b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến 60%;
c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 nêu trên;
d) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 11% đến 30% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 nêu trên.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 14 năm:
a) Làm chết người;
b) Gây thương tích làm biến dạng vùng mặt của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 61% trở lên;
d) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 nêu trên;
đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến 60% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 nêu trên.
5. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Làm chết 02 người trở lên;
b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 61% trở lên nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này.
6. Người nào chuẩn bị vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm, a-xít nguy hiểm, hóa chất nguy hiểm hoặc thành lập hoặc tham gia nhóm tội phạm nhằm gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.”.
Bác Thành: Đấy, chú xem Nhà nước ta đã có hẳn các văn bản pháp luật về vấn đề này cơ mà. Luật quy định rất rõ: đánh vợ, đánh con là có tội đấy ạ. Một lần thì có thể nhắc nhở, nhưng nhiều lần thì phải xử lý. Vợ chú chưa báo chính quyền là may cho chú đó.
Anh Cảnh: Vâng, em hiểu rồi. Em sẽ rút kinh nghiệm, không tái phạm lại lỗi lầm này nữa ạ. Em hứa từ giờ sẽ không đánh vợ, đánh con, sẽ cố gắng làm việc chăm chỉ để nuôi gia đình, con cái được hạnh phúc.
Bác Thành: Chú phải nghiêm túc rút kinh nghiệm. Không phải cứ dạ vâng rồi để đấy, lần sau lại tái phạm. Hành động của chú gây thương tích cho vợ, ảnh hưởng đến tâm lý của con và còn gây phiền hà cho hàng xóm, láng giềng nữa. Nếu có lần sau nữa thì tôi cũng sẽ báo chính quyền can thiệp, xử lý đấy nhé.
Anh Cảnh: Dạ vâng!
Bác Thành: Chú thấy không, may vợ chú chỉ bị xây xước nhẹ. Trước mắt, chú về xin lỗi cô Nơ, làm lành với cô ấy trước đã. Nhớ lựa lời mà nói với cô Nơ, xin lỗi thành thật đấy nhé. Tôi nghĩ vợ chú là người thấu hiểu, bao lâu nay đã tha thứ cho chú nhiều lần, chắc lần này cũng sẽ bỏ qua cho chú thôi.
Anh Cảnh: Dạ, vâng! Vậy em xin phép Bác, em về nhà em đây ạ.
Bác Thành: Ừ, chú về đi, cố gắng lên nhé!
Anh Cảnh đứng dậy ra về, bác Thành nhìn theo bóng anh Cảnh xa dần trong tâm trạng tốt hơn, hi vọng anh Cảnh sẽ thành tâm hối cái, không tái phạm./.